Thiền Tông Việt Nam

Kinh sach

CH� TA�M YE�U CHO NG���I TU THIE�N

H.T TH�CH THANH T��

PHA�N 2

Ba�y gi�� tr�� la�i ca�i v� du� to�i no�i ho�i na�y. Con ma�t kho�ng the� tha�y, ca�i tha�y cu�a ch�nh (m�nh) con ma�t to�i. Nh�ng ma� to�i co� the� bie�t, to�i co� ca�i tha�y hay kho�ng? Bie�t ����c kho�ng?

Ne�u to�i tha�y ����c qu� v�, tha�y ����c ta�t ca� �o� va�t chung quanh, t��c to�i bie�t ngay n�i to�i. T�� tha�m nha�n to�i co� con ma�t sa�ng. Tra�i la�i, ne�u to�i ngo�i �a�y ma� to�i kho�ng tha�y ta�t ca�, t��c to�i kho�ng co� con ma�t sa�ng.

Nh� va�y, khi tha�y ����c ta�t ca� s�� va�t lie�n nha�n ra m�nh co� con ma�t sa�ng, ch�� kho�ng pha�i tha�y ����c con ma�t sa�ng cu�a ch�nh m�nh. Cu�ng nh� va�y, khi chu�ng ta co� nh��ng ca�i die�u du�ng cu�a ta�m, bie�t ����c ng���i, bie�t ����c ca�nh, nghe ����c tie�ng. v.v...

Ta�t ca� ca�i die�u cu�a no� pha�t ra. Chu�ng ta nha�n bie�t ngay n�i m�nh co� ca�i ta�m the�, ca�i ta�m the� a�y ro�ng rang, ch�� kho�ng pha�i tha�y ����c ta�m the�. V� va�y �� d���i m��i no�i la� �Tha�m Khe� Ho�i� t��c la� tha�m khe� ma� tho�i ch�� kho�ng co� ch� ba�o ra ����c.

Cho ne�n hie�u ����c ca�i �o� ro�i th� bie�t ����c m�nh co� ta�m the�. Ta�m the� �o� no� kho�ng co� t���ng ma�o. B��i kho�ng co� t���ng ma�o ne�n no�i: Ca�i g� la� ta�m the�, th� kho�ng the� ch� ����c. Tuy nhie�n, kho�ng ch� ����c ma� cha�ng pha�i kho�ng co� ta�m the�. Ch�� ba�o, v� ch� kho�ng ����c ne�n no�i kho�ng co� ta�m. No�i nh� va�y co� �u�ng kho�ng?

Cu�ng nh�, v� ch� gio� kho�ng ����c, ne�n no�i: kho�ng co� gio�, ����c kho�ng? Nh� va�y �e� bie�t ra�ng, kho�ng v� ch� cho� n�i cu�a gio� kho�ng ����c, ma� no�i kho�ng co� gio�. Kho�ng v� ch� t���ng tra�ng ta�m kho�ng ����c, ma� no�i kho�ng co� ta�m. Va�y ng���i bie�t ro� ta�m the� no� ro�ng rang kho�ng co� t���ng ma�o. Cu�ng nh� bie�t gio� no� tru�m kha�p ma� kho�ng co� t���ng ma�o, th� ng���i �o� kho�ng bao gi�� no�i: kho�ng. Cho ne�n no�i �cha�ng co� t���ng kho�ng�. Th��c te� la� tr���c ma�t ma� ng���i ta kho�ng tha�y.

�Ne�u du�ng ngo�n ng�� die�n ta� Ta�m, cu�ng cha�ng ����c ta�m. V� ngo�n ng�� vo�n la� ta�m, ne�n die�n ta� no� va�n kho�ng ����c. Kho�ng ngo�n ng�� cu�ng vo�n la� Ta�m. Kho�ng die�n ta� no� va�n kho�ng ����c.�   

Cho� na�y kho� hie�u la�m sao? No�i ra�ng: �Du�ng ngo�n ng�� die�n ta� ta�m tro�n cha�ng ����c.� Ta�i sao va�y?

Ba�y gi��, qu� v� ngh� ne�u du�ng ta�t ca� ngo�n ng��, chu�ng ta se� die�n ta� Ta�m ba�ng ca�ch na�o? Khi die�n ta�,  chu�ng ta luo�n luo�n die�n ta� no� theo ca�i tha�y �o�i �a�i. Cha�ng ha�n ho�i:

- Ta�m no� la�m sao?

- Ta�m no� l��n la�m, nh� the� na�y, nh� the� kia, nh� qua� nu�i hay l��n nh� ca�i na�y, nh� ca�i kia. v.v...?

Ta�t ca� chu�ng ta tha�y ca�i l��n �o�, �e�u co� t���ng ma�o, Ta�m The� th� kho�ng t���ng ma�o. Va�y khi chu�ng ta du�ng ngo�n ng�� �e� die�n ta�, ca�ng die�n ta� la�i ca�ng kho�ng tru�ng. Cho ne�n no�i: �Du�ng ngo�n ng�� die�n ta� cu�ng kho�ng ����c, ma� cha�ng du�ng ngo�n ng�� die�n ta� Ta�m, cu�ng cha�ng ����c Ta�m.� Ne�u la�m thinh hoa�i cu�ng kho�ng ����c. va�y ca� hai, du� n�n, du� no�i ch�a pha�i la� ����c Ta�m The�. ���ng ngh�, no�i la� tha�y ta�m, n�n la� kho�ng tha�y ta�m, hay n�n la� tha�y ta�m, no�i la� kho�ng tha�y ta�m. V� ta�m tru�m ca� n�n va� no�i. Cho ne�n no�i: �V� ngo�n ng�� vo�n la� ta�m.� Ne�u kho�ng la� ta�m th� la�m sao pha�t ra ngo�n ng��? Ne�n kho�ng die�n ta� ����c,  cha�ng le� no� la�i die�n ta� no�. Kho�ng ngo�n ng�� cu�ng vo�n la� ta�m �Ta�m vo�n t�� la�ng�. Kho�ng die�n ta� no� cu�ng cha�ng ����c. Im la�ng �a�u the� die�n ta� ����c im la�ng?

V� du� n�n du� no�i g� cu�ng la� Ta�m he�t, kho�ng ly� do g� ta�m ma� die�n ta� ta�m ����c. Du� nh� ngo�n tay to�i la� ca�i hay ch�, ma� no�i �ch� ca�i ngo�n tay �o�� cho to�i coi?

Ne�u to�i ch� co� mo�t tay na�y, kho�ng co� ca�i tay th�� hai ma� ba�o ch� �ca�i ngo�n tay ch� �o� th� to�i ch� ����c no� hay kho�ng? Tay to�i hay ch� ng���i na�y, ch� ng���i kia, ma� ba�o ch� ngay no�, th� to�i kho�ng bie�t la�y ca�i g� ma� ch� no�. V� no� la� ca�i ch� ro�i, cho ne�n no� ch� co� quye�n ch� ca�i na�y, ca�i no�, nh�ng ch� la�i no�, th� kho�ng la�m sao ch� no� ����c he�t. Ne�u co� ca�i ch� no�, th� no� kho�ng pha�i la� ngo�n tay ch�, ma� la� ca�i kha�c no�.

The� ne�n cho� na�y ra�t kho� no�i. V� ta�m la� pha�t ra ngo�n ng��, die�n ta�; im la�ng hay no�i na�ng g� cu�ng go�c t�� ta�m ma� ra. Ba�y gi�� qu� v� tha�y, nh� ma�t bie�n, lu�c co� so�ng, khi kho�ng so�ng, cu�ng va�n la� bie�n, pha�i va�y kho�ng? Co� so�ng cu�ng la� bie�n, kho�ng so�ng cu�ng la� bie�n, ch�� kho�ng the� no�i: Co� so�ng ma� kho�ng tha�y bie�n, hoa�c la� kho�ng so�ng th� kho�ng pha�i bie�n. So�ng va� kho�ng so�ng cu�ng la� ma�t bie�n.

The� ne�n, nh��ng ca�i co�, kho�ng. Kho�ng the� die�n ta� ����c bie�n. Bie�n la� bie�n tho�i, no� tru�m kha�p he�t.

�Ca�c th�� ho�i �e�n �e�u kho�ng khe� ho�i v��i t�� ta�m�. Ngh�a la� ca�i na�o ma� m�nh ho�i �e�n (ho�i �e�n t��c hie�u �e�n) �e�u kho�ng khe� ho�i v��i Ta�m. �a�y la� cho� tha�t kho�! Ta�i sao m�nh hie�u �e�n, kho�ng pha�i la� ta�m?

Cu�ng nh� tr���c �a� no�i, ca�i g� m�nh tha�y, �e�u kho�ng pha�i ca�i tha�y cu�a m�nh. V� khi tha�y, la� m�nh tha�y nh��ng ca�i, ngoa�i ca�i tha�y. Ba�y gi�� qu� v� co� the� tha�y ����c ta�t ca� trong chu�a na�y, nh�ng qu� v� co� the� tha�y ����c ca�i tha�y cu�a qu� v� kho�ng? Ch�nh cho� na�y trong Kinh La�ng Nghie�m, ���c Pha�t �a� gia�i th�ch cho Nga�i A Nan: �Ca�i tha�y cu�a m�nh kho�ng the� tha�y ����c no�.� V� tha�y ����c no� th� no� tha�nh ra mo�t va�t �� be�n ngoa�i ro�i, ch�� no� �a�u pha�i la� ca�i tha�y cu�a m�nh.

Cu�ng nh� ca�i hie�u. Ne�u no�i: �To�i hie�u ta�m ro�i!� Th� ca�i hie�u �o� cu�ng kho�ng pha�i la� ta�m. B��i va�y co� mo�t Thie�n kha�ch �e�n ho�i �a�o v��i mo�t Thie�n s�. Thie�n kha�ch ho�i:

- The� na�o la� �a�o?

V� Thie�n s� im la�ng gia�y la�u, ro�i ho�i:

- Kho�ng ho�i (hie�u) kho�ng?

- Da� kho�ng ho�i.

- Kho�ng ho�i la� to�t.

Kho�ng hie�u la� to�t. Ch�nh ca�i kho�ng hie�u, ca�i �o� m��i nha�n ����c ta�m. Ne�u hie�u, la� hie�u ca�i g� ro�i, ch�� kho�ng pha�i hie�u ta�m. Qu� v� tha�y ����c ca�i �o� kho�ng?

B��i v� chu�ng ta hie�u la� hie�u ca�i g�? No�i m�nh hie�u ca�i na�y, m�nh hie�u ca�i kia. v.v... Th� ca�i b� m�nh hie�u: Ca�i na�y, ca�i kia la� ca�i be�n ngoa�i m�nh ro�i. Co�n ca�i hay hie�u, m��i ch�nh la� m�nh. Song ca�i hay hie�u �o�: No� �a� hie�u ca�i kha�c. T��c nhie�n ca�i kha�c, kho�ng pha�i la� no�. Ne�u no�i hie�u Ta�m th� Ta�m tha�nh ra ca�i b� hie�u. Cu�ng nh� to�i no�i: ca�i tha�y ma� tha�y ����c, la� tha�y va�t kha�c, ch�� kho�ng pha�i tha�y ����c, ca�i tha�y.

Qu� v� tha�y co� de� hie�u hay kho�ng? Cho� na�y la� cho� ch� ta�m ye�u. Nghe �e�n no� �au ca�i lo� tai. B��i v� la�u nay, ng���i ta quen cha�y theo h�nh t���ng, nh�ng ca�i ta�m ye�u �o�, no� kho�ng co� h�nh t���ng va� ch�nh ca�i �o�, no� m��i tha�t la� cu�a m�nh. Co�n nh��ng ca�i la�u nay, to�i hie�u the� na�y, the� kia. v.v... Nh��ng ca�i b� hie�u �o�, kho�ng pha�i la� cu�a m�nh. qu� v� ne�n nh�� nh� va�y.

Cu�ng nh� ba�y gi�� qu� v� ngo�i, qu� v� tha�y vo�ng t���ng, tha�y m�nh suy ngh� ca�i na�y, ca�i kia... th� ca�i suy ngh� �o� kho�ng pha�i la� m�nh, no� ch� la� mo�t pha�n nho� x�u cu�a du�ng, ch�� kho�ng pha�i la� ca�i tha�t cu�a the�.

Nh� va�y �e� tha�y, ne�u chu�ng ta cho ra�ng hie�u ����c ta�m m�nh, t��c chu�ng ta kho�ng hie�u g� he�t. V� ta�m la� ca�i kho�ng the� hie�u. Kho�ng the� hie�u ma� hie�u, no�i nghe tha�t la� ma�u thua�n. Kho�ng the� hie�u ma� hie�u. V� ch�� hie�u na�y, hie�u ma� kho�ng. Co� ngh�a la�:

To�i kho�ng the� tha�y ����c ca�i tha�y cu�a to�i. Nh�ng ma� to�i nha�n ����c to�i co� ca�i tha�y, v� to�i tha�y ����c s�� va�t. Cu�ng va�y, to�i kho�ng the� hie�u ����c ca�i ta�m cu�a to�i, nh�ng to�i nha�n ����c to�i co� ca�i Ta�m. Nha�n ����c nh� va�y go�i la�: �Tha�m Khe�. V� va�y ne�n Nga�i no�i: �Ca�c th�� ho�i �e�n �e�u kho�ng khe� ho�i v��i t�� ta�m. Th���ng co� ba�o: Tha�m khe� ma� tho�i�. T��c la� ch� ta�m nha�n, ch�� kho�ng tha�y ����c no�, kho�ng hie�u ����c no� (no� ch� ta�m the�). V� kho�ng tha�y ����c no�, ch�� no� �a�i danh t�� kho�ng xa�c ��nh, kho�ng ch� ��ch te�n ����c.

S�� d� ca�c Kinh �a�t te�n cho no� cu�ng la� g���ng no�i, g���ng �a�t, g���ng ke�u va�y tho�i.

V� du�: Kinh La�ng Nghie�m go�i la� Ch�n Ta�m, Kinh Pha�p Hoa go�i la� Tri Kie�n Pha�t, Kinh Hoa Nghie�m go�i la� Pha�p gi��i Ta�nh, Duy th��c go�i la� Nh� Lai Ta�ng, Thie�n To�ng go�i la� Ba�n Lai Die�n Mu�c...

Cho ne�n �o�c sa�ch Thie�n. Qu� v� th���ng nghe no�i: �Kho�ng hie�u la� to�t� hay la� �C�� gi�� ca�i kho�ng hie�u �o��. Ta�i sao kho�ng hie�u ma� gi��? Ta�i sao kho�ng hie�u ma� to�t? Khi hie�u ����c cho� na�y qu� v� m��i hie�u qua ����c trong sa�ch Thie�n.

�Ne�u nh� n�i �a�y ma� ch�a �a�t �a�o th� ch� kho�ng vo�ng nie�m la� ����c.�

Gi�� �a�y Nga�i no�i mo�t ca�u an u�i chu�ng ta la�: Ne�u ngay cho� na�y ma� m�nh kho�ng nha�n ����c. Ngh�a la� kho�ng nha�n ra ��o�c ca�i �Ba�n Ta�m ro�ng kho�ng, kho�ng b�� me�� th� vie�c �a�u tie�n co� the� la�m ����c la�: �Ch� kho�ng vo�ng nie�m la� to�t�. B��i v� no�i �e�n cho� �o�, co�t sao cho ng���i ta hie�u, nh�ng ne�u ch�a hie�u ����c, ch�a nha�n ����c, ch� ca�n kho�ng vo�ng nie�m la� to�t, co� vie�c g� kha�c �a�u? �o� la� giai �oa�n �a�u.

�Ne�u ng���i bie�t la� vo�ng nie�m, ta�c y� d��ng no� la� v� (do) tha�y co� vo�ng nie�m. Ng���i bie�t co� vo�ng nie�m, ta�c y� lie�n qua�n sa�t khie�n tha�y cha�nh ly� cu�ng (do) tha�y co� vo�ng nie�m. Bie�t vo�ng nguye�n la� �a�o m��i kho�ng vo�ng. Cho ne�n ng���i �a�t �a�o kho�ng so� �a�c. Ch� kho�ng ca�u g� kha�c, bie�t kho�ng me� vo�ng, go�i la� tha�y �a�o.

�a�y la� ch� tha�ng �a�o, hay ta�m ye�u. No�i: �Ne�u ng���i bie�t la� vo�ng nie�m, ta�c y� d��ng no��.

Th� du�: M�nh �ang ngo�i thie�n, tha�y vo�ng nie�m, tha�y nh��ng ca�i suy ngh� cu�a m�nh no� d��ng la�i. No� d��ng, la� v� tha�y no� la� vo�ng nie�m. Ng���i �o� la� ng���i tha�y co� vo�ng nie�m. V� tha�y no� la�ng, t��c la� co� nie�m.

�Ng���i bie�t co� vo�ng nie�m, ta�c y� lie�n qua�n sa�t khie�n tha�y cha�nh ly�, cu�ng tha�y co� vo�ng nie�m.�

Th� du�: Ba�y gi�� vo�ng nie�m no� da�y le�n, m�nh lie�n (bie�t) qua�n sa�t,lie�n xe�t t�m coi, ca�i vo�ng na�y t�� �a�u ma� ra, hay ca�i vo�ng na�y la� kho�ng tha�t... Khi m�nh t�m, m�nh qua�n sa�t no�, t��c la� la�y cha�nh ly� �e� qua�n sa�t, khie�n cho no� la�ng. �o� la� m�nh cu�ng tha�y vo�ng nie�m. �Bie�t vo�ng nguye�n la� �a�o, m��i kho�ng vo�ng�. (Cho� na�y tha�t la� tr��c ch�) Ta�i sao bie�t vo�ng nguye�n la� �a�o m��i kho�ng vo�ng? Ha�u he�t chu�ng ta tu, �e�u tha�y vo�ng la� vo�ng, vo�ng kha�c v��i �a�o. �� �a�y Nga�i ch�, �vo�ng t��c la� �a�o�. Cho� na�y qu� v� nghe tha�y kho� hie�u, v� chu�ng ta quen so�ng trong ca�i �o�i �a�i, cho ne�n co� la�p ch�n, la�p vo�ng, cho be�n na�y la� vo�ng, be�n kia la� ch�n. Do tha�y co� vo�ng lie�n bie�t co� ch�n. Tha�nh ra ch�n vo�ng la� hai ca�i �o�i �a�i. Nh�ng tha�t s�� th� no� kho�ng hai. V� nh� khi ta nh�n xuo�ng bie�n tha�y so�ng no�i da�y. Co� ng���i no�i: ��a�y la� so�ng�. Ro�i chu�ng ta ho�i: �Ca�i na�o la� n���c?� (v� co� danh t�� so�ng th� cu�ng co� danh t�� n���c). Va�y ca�i �ang no�i le�n la� so�ng, co�n ca�i na�o la� n���c? Trong khi so�ng no�i a�m a�m. Qu� v� t�m n���c, th� n���c pha�i t�m �� �a�u? Ne�u chu�ng ta cho ca�i na�y la� so�ng, ro�i muo�n t�m n���c, cha�c ra�ng chu�ng ta t�m n���c suo�t ���i cu�ng kho�ng ra.

Ch� ca�n ngay n�i so�ng �o� ma� bie�t: �So�ng t��c la� n���c�, ngay n�i so�ng mu�c le�n, kho�i pha�i t�m �a�u xa.

Va�y ca�i vo�ng cu�ng va�y, nguye�n vo�ng t��c la� ch�n. Gi�� to�i xin ho�i la�i: Khi chu�ng ta ch�a da�y nie�m th� lu�c �o� no� la� ca�i g�? Ke� �a�y da�y le�n ro�i no� la�ng xuo�ng. Va�y khi no� da�y le�n go�i �o� la� vo�ng, khi no� la�ng xuo�ng go�i no� la� g�? Nh� va�y, nguye�n the� no� la� ch�n hay vo�ng? Cu�ng nh� khi ch�a no�i so�ng cu�ng la� n���c, n���c da�y so�ng le�n cu�ng la� n���c. Ngay ca�i the� �o� la� n���c. Tha�nh ra ca�i ch�n, ca�i vo�ng, �a�u co� r��i nhau, ta�i m�nh c�� quen �a�t no� tha�nh hai. Ngh�a la� vo�ng kha�c, ch�n kha�c, de�p ca�i na�y �e� t�m ca�i kia, ro�t cuo�c vo�ng va�n hoa�n vo�ng. V� tha�y vo�ng kha�c, ch�n kha�c, ne�n bo� vo�ng �e� t�m ch�n. Nh�ng khi t�m ch�n th� ca�i ch�n a�y cu�ng �� ngoa�i chu�ng ta ro�i!!! (To�i �a�nh ba cha�m than �e� qu� v� nh�� hoa�i).

Ba�y gi�� bie�t vo�ng t��c la� ch�n (ch�� t��c �� �a�y co� ngh�a la� kho�ng ta�ch r��i nhau ����c), vo�ng co� da�y le�n, th� no� t�� ca�i ch�n ma� da�y le�n; ne�u no� la�ng xuo�ng t��c tr�� ve� ca�i ch�n, ch�� �a�u co� g� la�! Nh� va�y ngoa�i ch�n kho�ng co� vo�ng, ngoa�i vo�ng kho�ng co� ch�n. Ngay n�i �o� bie�t the� cu�a vo�ng vo�n ch�n, th� vo�ng t�� he�t. Cho ne�n th���ng th���ng ng���i tu thie�n chu�ng ta �Bie�t vo�ng kho�ng theo� ma� kho�ng theo th� t�� nhie�n vo�ng no� la�ng, vo�ng la�ng t��c la� ch�n, la� �a�o. Nh�ng nh��ng ca�i �o� ch� du�ng trong buo�i �a�u. �e�n khi thua�n thu�c chu�ng ta tha�y vo�ng t��c la� ch�n. Lu�c �o� ch�n va� vo�ng �a�u co� tha�t. Ta�i sao vo�ng t��c ch�n? V� the� cu�a vo�ng la� kho�ng, da�y le�n ro�i ma�t, da�y� le�n ro�i ma�t co� g� pha�i de�p? Bie�t the� cu�a no� la� ch�n, hay bie�t the� no� la� kho�ng, th� t�� nhie�n no� la�ng, �a�u nho�c nha�n tr�� de�p no�. V� va�y �� �a�y no�i: Ne�u m�nh du�ng ph��ng tie�n, qua�n sa�t �e� cho no� d��ng la�i, th� cu�ng la� tha�y co� vo�ng tha�t (tha�y co� vo�ng, tha�y co� d��ng, t��c la� tha�y vo�ng tha�t) ma� tha�y vo�ng tha�t th� tha�y ch�n co� tha�t cha�ng?

Nh� va�y la� tha�y �o�i �a�i, ma� �o�i �a�i la� pha�p sanh die�t ch�a pha�i tha�y ca�i the� tha�t. Ca�i the� tha�t �o� kho�ng co� hai, b��i kho�ng hai ne�n vo�ng t��c la� ch�n, cu�ng nh� so�ng t��c la� n���c. Ch�� kho�ng pha�i r��i so�ng ma� t�m n���c. Va�y ngay n�i vo�ng da�y le�n m�nh bie�t, the� no� la� kho�ng t��c la� ch�n ro�i, t��c la� �a�o ro�i! B��i v� chu�ng ta bie�t vo�ng no� la� ch�n.

Cho� na�y ca�n no�i ro� cho qu� v� tu b��t s��. B��i v� chu�ng ta bie�t vo�ng la� ca�i go�c, da�n chu�ng ta theo nghie�p, ne�n nhie�u khi chu�ng ta coi �o� nh� la� ca�i g� �a�ng s��. V� ngo�i tu ma� vo�ng hoa�i, vo�ng lie�n mie�n, ne�n �a�m hoa�ng, ngh� m�nh tu ha�nh 5 na�m, 10 na�m va�n co�n vo�ng hoa�i, th� �a�u co� ke�t qua� g�.

Nh�ng gi�� �a�y qu� v� bie�t, no� kho�ng tha�t, t��c kho�ng co�n s�� no� n��a. Bie�t vo�ng nguye�n la� ch�n th� co� g� pha�i s��? Bie�t vo�ng vo�n ch�n: Mo�t la� kho�ng theo. Hai la� t�� no� la�ng xuo�ng ch�� co� g� la� �a�u? S�� d� chu�ng ta cha�y theo no�, v� chu�ng ta tha�y no� co� ly�, tha�y no� hay hay, tha�y no� the� na�y, tha�y no� the� kia... gi�� �a�y bie�t vo�ng t���ng la� ca�i the� tro�ng kho�ng, kho�ng co� tha�t th� t�� nhie�n no� tr�� ve� v��i �a�o, tr�� ve� v��i ch�n.

Qu� v� c�� nh�n tha�ng khi na�o vo�ng da�y le�n, bie�t the� no� la� ro�ng kho�ng, la� ch�n tha�t, th� t�� nhie�n no� kho�ng co� g� pha�i s��. Ch�nh trong Kinh Pha�p Ba�o �a�n Lu�c To� �a� no�i: �Me� th� cha�y theo nie�m �e� ta�o nghie�p, ne�u t�nh th� mo�i nie�m m�nh �e�u gia�c, mo�i nie�m m�nh la� Pha�t ch�� kho�ng co� g� kha�c.�

Nh� va�y kho�ng t�m Pha�t �� �a�u xa, kho�ng t�m �a�o �� �a�u xa, ch� ngay trong vo�ng �o� ma� tha�y ta�m, ngay trong vo�ng �o� ma� tha�y Pha�t. T��c la�, mo�i vo�ng da�y le�n �e�u bie�t, the� no� la� kho�ng, th� t�� no� ch�n, t�� no� �a�o, t�� no� Pha�t ch�� kho�ng co� g� la�.

�Cho ne�n ng���i �a�t �a�o kho�ng s�� �a�c.� V� vo�ng la�ng xuo�ng t��c la� ch�n, co�n ca�i g� ma� ����c? Qu� v� t�m th��? Ne�u co� ����c th� ca�i �o� la� ca�i be�n ngoa�i, co� s�� sa�c t��c cha�ng pha�i ch�nh m�nh. Cha�ng ha�n m�nh ����c ca�i na�y, m�nh ����c ca�i kia... th� ca�i na�y ca�i kia la� ca�i be�n ngoa�i. Ne�u ngay n�i vo�ng lie�n tha�y the� no� la� ch�n th� co�n g� n��a ma� ����c? tha�nh ra tha�y co� ����c la� tha�y hai, bo� ca�i na�y, �e� ����c ca�i kia. Tra�i la�i kho�ng tha�y co� hai th� cho� na�o ma� no�i ����c? Do �o� trong Kinh Kim Cang no�i: �Vo� S�� �a�c�. V� v��a co� s�� �a�c (cho� ����c) t��c nhie�n kho�ng pha�i �a�o ro�i.

Nh�ng �a so� ng���i ho�c �a�o hie�n ta�i ga�n nh� 99% nghe tu �e�u ho�i: �a�c ����c ca�i g� ch�a? C�� du�ng ch�� �a�c, du�ng ch�� ����c, du�ng ch�� Tha�y... Bao nhie�u th�� �e� ho�i. Qua� tha�t la� ng���i tha�y �a�o, hie�u ����c �a�o th� kho�ng bao gi�� tra� l��i ca�u ho�i �o�. V� tra� l��i nh��ng ca�u ho�i �o� la� tra� l��i theo ca�i ke�t. Ng���i ta �a� sai, m�nh la�i tra� l��i theo ca�i sai cu�a ho�, t��c m�nh cu�ng sai luo�n.

B��i va�y to�i nha�c la�i mo�t la�n n��a, ne�u m�nh tha�y co� ca�i na�y xa�u, ca�i kia to�t, ne�n m��i bo� ca�i xa�u, ca�u ca�i to�t: Bo� ca�i xa�u ����c ca�i to�t, �o� go�i la� ����c. ne�u xa�u t��c la� to�t th�, kho�ng co�n bo�, kho�ng co�n ����c. No� ch�nh la� no� ro�i, kho�ng co�n g� no�i la� ����c? Cho ne�n co�n no�i ����c t��c co�n co� hai ca�i �o�i �a�i, ma�t ca�i na�y ����c ca�i kia. Ne�n kho�ng co� hai, cho� na�o no�i ����c?

Vo�ng nie�m ma� m�nh kho�ng da�y vo�ng nie�m la� tha�t. Vo�ng vo�n nguye�n la� ch�n, th� ngay �o� kho�ng co�n tha�y co� ����c ma�t . Nh� va�y, �a� kho�ng ����c kho�ng ma�t, �o� la� tha�y ca�i the� ch�n tha�t. Cho ne�n ca�u cho�t cu�a �oa�n na�y Nga�i no�i:

�Ch� kho�ng ca�u g� kha�c, bie�t kho�ng me� vo�ng, go�i �o� la� tha�y �a�o.�

Kho�ng ca�u g� kha�c t��c la� kho�ng ca�u ����c, kho�ng ca�u tha�nh, kho�ng ca�u ca�i g� kha�c, ma� ch� ca�n bie�t ngay n�i m�nh: �Me� vo�ng co�, t�nh vo�ng kho�ng, kho�ng co� me� vo�ng go�i la� tha�y �a�o. Cho ne�n ng���i tha�y �a�o, la� ng���i ngay n�i ta�m m�nh khi �i, ���ng, na�m, ngo�i, no�i, n�n nh� nh� ch�� ���ng ca�u ca�i g� kha�c! Co� ca�u �e�u be�nh! The� ne�n ca�u ke�t thu�c Nga�i ch� cho chu�ng ta qua� ro�: �Ch� kho�ng ca�u g� kha�c, bie�t kho�ng me� vo�ng, go�i �o� la� tha�y �a�o.� Ca�i bie�t ma� kho�ng mong ca�u, kho�ng me� vo�ng, th� ca�i bie�t �o� go�i la� tha�y �a�o. B��i kho�ng me� t��c cha�ng la�m, kho�ng vo�ng t��c kho�ng co� �o�ng, kho�ng co� vo�ng nie�m da�y le�n, ng���i tha�y �a�o la� nh� va�y (tha�y �a�o t��c la� tha�y ta�m, tha�y ta�m ye�u). Nga�i ch� tha�ng ta�m ye�u la� nh� the� �o�, qu� v� nghe co� tha�m ch�a?

�e�n �a�y Nga�i no�i: �Ng���i th��i nay no�i tha�ng ta�t ca� �e�u la� �a�o�. T��c la� nghe trong Kinh no�i: �Tha�y �e�u la� �a�o.� (ch�� �tha�y� �a�y la� ta�t ca�) Y� ngh�a ta�t ca� �e�u la� �a�o, ro�i cu�ng ba�t ch���c nh� va�y. No�i tha�y �e�u la� �a�o, nh�ng m�nh �a� tha�y �a�o ch�a?

Nga�i no�i tie�p: �Cu�ng v� nh� ke� ngo�i be�n ma�m c�m, no�i a�n ma� bu�ng va�n �o�i, v� ch�a t��ng a�n.� T��c nghe trong Kinh no�i: �Ta�t ca� la� �a�o.� Ro�i cu�ng ba�t ch���c no�i: �Tha�y �e�u la� �a�o.� No�i nh� m�nh �a� nha�p xong, nh�ng s�� tha�t va�n la� ke� ngo�i be�n ma�m c�m no�i: �To�i a�n ca�i na�y, to�i a�n ca�i kia. v.v... Nh�ng ch�a t��ng a�n va� ch�a ����c mie�ng c�m na�o va�o mie�ng. No�i th� nghe nh� tru�ng la�m, ma� ro�t cuo�c kho�ng co� d�nh da�ng g�.

�Ng���i �a�t �a�o th� ba�t na�ng s��.� Na�ng s�� la� ca�i hay bie�t va� ca�i b� bie�t, va� ca�i hay hoa�c �o�ng va� ca�i b� hoa�c �o�ng. �Cha�ng co�n rie�ng co� huye�n ly�.� Ngh�a la� kho�ng co�n tha�y ly� huye�n die�u na�o rie�ng n��a, ngay n�i m�nh t��c tha�y �a�o. Cho ne�n no�i, Ng���i �a�t �a�o vo�n kho�ng co� ly� lua�n nhie�u. V� sao? V� ne�u ta c�� no�i �a�o la� hay the� na�y la� hay the� kia...

Ro�t cuo�c ca�i hay �o� la� ca�i hay �� be�n ngoa�i, kho�ng pha�i ca�i hay tha�t cu�a ch�nh m�nh.

�Cho� ta�m th���ng nha�t du�ng, nh� khi tha�y sa�c la� lu�c ch��ng, khi nghe tie�ng la� lu�c ch��ng. Khi uo�ng n���c, a�n cha�o la� lu�c ch��ng, mo�i mo�i �e�u ba�t na�ng s��.�

 

]

 
 

THIE�N TO�NG VIE�T NAM