Quảng Đức

Tư Duy Qua Kinh Văn: Hướng Tới Một Thần Học Phật Giáo Phê Phán Về Tính Dục

TƯ DUY QUA KINH VĂN: HƯỚNG TỚI MỘT THẦN HỌC PHẬT GIÁO PHÊ PHÁN VỀ TÍNH DỤC
Thinking through Texts: Toward a Critical Buddhist Theology of Sexuality¹
José Ignacio Cabezón[1]
University of California
Santa Barbara
Frederick P. Lenz Distinguished Lecture
Naropa University, September 23, 2008
***
lotus_54

           Trước hết, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với trường Đại học Naropa vì đã trao cho tôi vinh dự trở thành Giảng viên Danh dự Lenz đầu tiên của trường, và cũng vì sự đón tiếp nồng hậu trong chuyến thăm này. Tôi rất kính trọng Naropa – từ ban quản lý, giảng viên đến sinh viên. Gần một nửa số sinh viên cao học của tôi tại UC Santa Barbara là cựu sinh viên Naropa, vì vậy tôi hiểu rõ chất lượng giáo dục mà họ nhận được ở đây trong lĩnh vực Nghiên cứu Phật giáo. Nói chung, Naropa là một trong những cơ sở giáo dục hàng đầu ở Bắc Mỹ đang nỗ lực tích hợp lý thuyết và thực hành Phật giáo vào giáo dục đại học. Là một người tiên phong trong dự án này, trường Đại học là hình mẫu cho các tổ chức đang vật lộn với những vấn đề phức tạp về vai trò mà Phật giáo có thể và nên đóng trong trường đại học. Một phần lý do tôi chấp nhận lời mời tử tế của các bạn là vì một lý do ích kỷ: để học hỏi từ các bạn – để tận mắt chứng kiến di sản Phật giáo có ý nghĩa như thế nào đối với các bạn và cách các bạn dung hòa khía cạnh Phật giáo trong bản sắc của mình với sứ mệnh giáo dục rộng lớn hơn. Điều đó, tất nhiên, đặt tôi vào vai trò của một sinh viên và người quan sát, một vai trò mà tôi rất vui khi được đảm nhiệm trong suốt chuyến thăm của mình. Nhưng tối nay, tôi đảm nhận một vai trò hơi khác: vai trò của cái mà Jacques Lacan gọi là “chủ thể được cho là biết”. Vậy nên, giờ đây tôi xin được thực hiện trách nhiệm của một “chủ thể được cho là biết” như vậy bằng cách đi vào nội dung chính của bài nói chuyện.

Trước tiên, một vài thông tin tiểu sử ngắn gọn, một vài điều về bản thân tôi có liên quan đến bài phát biểu hôm nay – đó là tôi yêu thích văn bản (kinh luận). Trong tất cả những món quà tuyệt vời mà các vị thầy Tây Tạng đã ban tặng cho tôi, không gì quý giá hơn sự rèn luyện mà tôi nhận được trong việc đọc văn bản. Tôi không chỉ nói đến khả năng đọc các văn bản này bằng ngôn ngữ gốc, mặc dù điều này cũng không hề nhỏ, mà quan trọng hơn, là khả năng suy ngẫm về văn bản: suy ngẫm về ý nghĩa của văn bản, nhưng cũng suy ngẫm về ý nghĩa của thế giới dưới ánh sáng của truyền thống văn bản vĩ đại của Ấn Độ - Tây Tạng, để đi đến sự hiểu biết về thế giới – về bản chất của chúng ta, về trách nhiệm của chúng ta, về điều gì tạo nên một cuộc sống có ý nghĩa – trong sự đối thoại với các văn bản kinh điển của Phật giáo Ấn Độ và Tây Tạng. Điều này, như tôi đã học được từ các vị thầy của mình, không chỉ đơn thuần là hiểu nghĩa đen của các văn bản vĩ đại, mà còn là tham gia vào truyền thống kinh điển một cách phê phán: đặt câu hỏi về nó, sử dụng lý luận để xác định xem liệu và bằng cách nào (nếu có) nó có giá trị, và sẵn sàng đấu tranh với các nhà tư tưởng vĩ đại trong quá khứ với tinh thần tìm tòi tự do. Trong mô hình này, các văn bản không phải là điểm kết thúc của sự suy ngẫm, mà là điểm khởi đầu, và các bậc thầy vĩ đại thời xưa không phải là những “người đàn ông da nâu đã chết” (dead brown men) vô nghĩa, mà là những người bạn đối thoại sống động, có tư tưởng được phản ánh trong các tác phẩm của họ, có thể giúp chúng ta tái cấu trúc cuộc sống để dẫn đến sự thịnh vượng của bản thân, người khác và cộng đồng nơi chúng ta sinh sống. Nhiệm vụ này – nhiệm vụ tư duy phê phán về thế giới thông qua các văn bản Phật giáo – chủ yếu là nhiệm vụ của các nhà luận lý học Phật giáo, nhưng như các bạn sẽ thấy ở phần tiếp theo, tôi cũng tin rằng đó là nhiệm vụ của tất cả Phật tử. Hôm nay, tôi hy vọng sẽ chứng minh tầm quan trọng của công việc này thông qua một lăng kính rất cụ thể – đó là lăng kính về tình dục (và cụ thể hơn là đạo đức tình dục) – một lăng kính đặc biệt hữu ích bởi những vấn đề mà nó buộc chúng ta phải đối mặt. Đến đây là hết phần mở đầu mang tính tự sự. Và bây giờ, theo lời của Salt-N-Pepa, “Hãy cùng nói về tình dục!”

pdf-download