LÝ TƯỞNG BỒ TÁT TRONG LÝ THUYẾT VÀ THỰC HÀNH CỦA PHẬT GIÁO THERAVĀDA
The Bodhisattva Ideal in Theravāda Theory and Practice¹
Tác giả: Jeffrey Samuels
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
Mục lục
1- Giới Thiệu
2- Phạm Vi Của Lý Tưởng Bồ-Tát Trong Phật Giáo Thượng Tọa Bộ
3- Xem Xét Lại Sự Mâu Thuẫn Giữa Con Đường Bồ-Tát Và Thanh Văn
4- Lời Cảm Ơn
***
1- Giới Thiệu
Trong nghiên cứu học thuật về Phật giáo, thuật ngữ "Đại thừa" (Mahāyāna) đôi khi được đặt trong thế đối lập với các trường phái không thuộc Đại thừa của Phật giáo thời kỳ đầu (Phật giáo Nikāya) xét về lý tưởng, giáo lý và phương pháp tu tập. Tuy nhiên, những sự phân biệt giữa Phật giáo Đại thừa và Phật giáo Nikāya như vậy đã đẩy các truyền thống này vào những phạm trù tách biệt, khép kín và độc lập một cách quá đơn giản, từ đó thường làm lu mờ những tính chất phức tạp vốn tồn tại trong hệ thống niềm tin, tư tưởng và thực hành của chúng.
Mặc dù một số tiêu chí được sử dụng để phân biệt Phật giáo Đại thừa và Phật giáo Nikāya vẫn hữu ích cho việc nghiên cứu và diễn giải Phật giáo, các tiêu chí ấy cần được xem xét và đánh giá lại một cách thường xuyên. Bài viết này nhằm xem xét lại một trong những cách phân biệt đó, cụ thể là mô hình lý thuyết vốn được chấp nhận khá phổ biến cho rằng mục tiêu của người tu theo Đại thừa là thành Phật thông qua việc thực hành con đường Bồ Tát (bodhisattva-yāna), trong khi mục tiêu của người tu theo Phật giáo Nikāya là chứng quả A-la-hán bằng cách đi theo con đường Thanh văn, tức con đường của các đệ tử của Đức Phật (śrāvaka-yāna).
