Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
SỰ KHÁC BIỆT CỦA THIỀN ĐỨC PHẬT DẠY VỚI THIỀN NGOẠI ĐẠO?
Ngày nay, "thiền" đã trở thành một từ rất quen thuộc.
Có người thiền để giảm căng thẳng.
Có người thiền để thư giãn.
Có người thiền để chữa bệnh.
Có người thiền để đạt những trạng thái an lạc hoặc trải nghiệm tâm linh đặc biệt.
Nhưng nếu đọc các kinh Nikāya, ta sẽ thấy Đức Phật dạy một con đường rất khác.
Điều làm nên sự khác biệt không phải là tư thế ngồi, cách thở hay thời gian ngồi thiền. Điều khác biệt nằm ở mục đích và cách thực hành Chánh định trong Bát Chánh Đạo.
🍀 Đức Phật đã từng học thiền ngoại đạo. Trước khi thành đạo, Đức Phật đã học với hai vị đạo sư nổi tiếng và nhanh chóng chứng đắc những tầng thiền rất cao.
Nếu định là cứu cánh thì Ngài đã đạt được điều cần đạt.
Nhưng Ngài nhận ra rằng:
Định sâu vẫn không đoạn tận khổ đau.
Sau khi xuất định, nếu vô minh và tham ái vẫn còn thì khổ vẫn tiếp tục.
Chính vì vậy, Đức Phật tiếp tục tìm kiếm và cuối cùng khám phá ra con đường đưa đến giải thoát hoàn toàn.
Thiền của Đức Phật không lấy định làm cứu cánh
Đức Phật không phủ nhận giá trị của định. Ngược lại, Chánh định là một chi phần không thể thiếu trong Bát Chánh Đạo. Nhưng Chánh định không phải là mục tiêu cuối cùng. Định giúp tâm vững vàng. Trí tuệ mới là yếu tố đoạn tận vô minh.
Vì vậy, trong giáo pháp của Đức Phật, định luôn đi cùng Chánh kiến và Chánh niệm. Chánh định không phải là một kỹ thuật luyện riêng. Đây là điểm rất nhiều người hiểu nhầm. Nhiều người nghĩ rằng muốn có Chánh định thì trước hết phải dành nhiều năm luyện tâm tập trung, rồi sau đó mới bắt đầu quán chiếu.
🍀 Trong Nikāya, Đức Phật không dạy như vậy.
Chánh định không tồn tại độc lập.
Nó là một chi phần của Bát Chánh Đạo và được nuôi dưỡng bởi toàn bộ con đường tu tập.
Có Chánh kiến để biết điều gì cần thấy.
Có Chánh tinh tấn để không buông lung.
Có Chánh niệm để luôn ghi nhận những gì đang xảy ra.
Nhờ vậy, tâm dần trở nên ổn định, không tán loạn và không bị các đối tượng bên ngoài lôi kéo. Đó chính là Chánh định.
Nói cách khác, Chánh định không phải là một kỹ thuật phải luyện riêng, mà là kết quả của việc thực hành đúng Bát Chánh Đạo. Chánh niệm và Chánh định cùng vận hành
Trong đời sống hằng ngày:
Mắt thấy sắc.
Tai nghe tiếng.
Thân xúc chạm.
Nếu không có Chánh niệm, tâm lập tức chạy theo thích và ghét.
Tham ái sinh khởi. Phản ứng theo thói quen xuất hiện. Khổ tiếp tục.
🍀 Nhưng nếu có Chánh niệm, người tu nhận biết:
"Có cảm giác dễ chịu."
"Có cảm giác khó chịu."
"Có cảm giác trung tính."
Sự ghi nhận ấy giúp tâm không bị cuốn theo cảm thọ.
Khi tâm không bị lôi kéo, Chánh định được thiết lập.
Và khi Chánh định được thiết lập, Chánh niệm lại càng vững chắc hơn.
Hai yếu tố này hỗ trợ lẫn nhau trong từng khoảnh khắc của đời sống. Chánh định giúp tâm không bị kéo đi
Đây là ý nghĩa thực tiễn nhất của Chánh định.
Ví dụ, có người nói lời xúc phạm.
Nếu không có Chánh niệm và Chánh định:
Nghe → khó chịu → nổi giận → phản ứng.
Toàn bộ tiến trình diễn ra gần như tự động.
Nhưng nếu có Chánh niệm:
Nghe.
Biết có cảm giác khó chịu.
Tâm vẫn đứng yên trước cảm thọ.
Không vội phản ứng.
Khoảng dừng ấy chính là nơi trí tuệ có thể xuất hiện.
Nhờ vậy, tiến trình từ Thọ đến Ái không còn diễn ra theo quán tính.
Đó chính là điều Đức Phật muốn người tu thực hành. Thiền của Đức Phật là để thấy đúng
🍀 Đức Phật không dạy thiền để tìm kiếm những trạng thái huyền bí.
Ngài cũng không dạy thiền để trốn tránh cuộc sống.
Ngài dạy thiền để thấy rõ những gì đang xảy ra trong thân và tâm.
Thấy xúc.
Thấy thọ.
Thấy tham ái sinh khởi.
Thấy phản ứng của tâm.
Thấy tiến trình duyên khởi.
Khi thấy đúng như thật, vô minh dần được đoạn trừ.
Tham ái không còn điều kiện sinh khởi.
Khổ cũng dần chấm dứt.
🍀 Thiền của Đức Phật là Bát Chánh Đạo đang được thực hành
Vì vậy, thiền của Đức Phật không phải chỉ là ngồi yên.
Thiền là sự vận hành đồng thời của Bát Chánh Đạo trong từng giây phút của đời sống.
Có Chánh kiến để thấy đúng.
Có Chánh tinh tấn để duy trì sự thực hành.
Có Chánh niệm để không quên những gì đang diễn ra.
Có Chánh định để tâm không bị các cảm thọ và phản ứng theo thói quen lôi kéo.
Từ đó trí tuệ ngày càng sáng tỏ và vô minh dần được đoạn tận.
Đó là con đường mà Đức Phật đã khám phá sau khi từ bỏ những pháp thiền chỉ lấy định làm cứu cánh.
Thiền của Đức Phật không phải để đạt một trạng thái đặc biệt.
Thiền của Đức Phật là sống với Chánh niệm và Chánh định ngay giữa đời sống, để thấy rõ Tứ Thánh Đế và tiến trình duyên khởi, từ đó chấm dứt khổ đau.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
❤ Kính chia sẻ hình ảnh thầy Như Nhiên Th Tánh Tuệ & Tăng đoàn Theo Dấu Như Lai đến thăm và chia sẻ Pháp thoại tại Thiền viện Phước Sơn- Đồi Lá Giang- Đồng Nai
Xin chân thành cảm niệm Công Đức Sư cả Bửu Chánh đã tạo duyên lành cho hàng hậu học chúng con có cơ hội chia sẻ chút hiểu biết về Pháp học và Pháp hành qua đề tài Mười Pháp Tùy Niệm (Dasa Anussati) đến chư Đại đức Tăng và tứ chúng hiện tiền. Xin hồi hương cống đức Pháp thí đến chư Thiên và Pháp giới chúng sanh được ân triêm lợi lạc..
Kính chúc hạnh phúc, an lành cùng tất cả.
Như Nhiên- Thích Tánh Tuệ
Namo Buddhaya
__(())__
❤ Kính chia sẻ hình ảnh thầy Như Nhiên Th Tánh Tuệ & Tăng đoàn Theo Dấu Như Lai đến thăm và chia sẻ Pháp thoại tại Thiền viện Phước Sơn- Đồi Lá Giang- Đồng Nai
Xin chân thành cảm niệm Công Đức Sư cả Bửu Chánh đã tạo duyên lành cho hàng hậu học chúng con có cơ hội chia sẻ chút hiểu biết về Pháp học và Pháp hành qua đề tài Mười Pháp Tùy Niệm (Dasa Anussati) đến chư Đại đức Tăng và tứ chúng hiện tiền. Xin hồi hương cống đức Pháp thí đến chư Thiên và Pháp giới chúng sanh được ân triêm lợi lạc..
Kính chúc hạnh phúc, an lành cùng tất cả.
Như Nhiên- Thích Tánh Tuệ
Namo Buddhaya
__(())__
