Đ�U L� CH�N HẠNH PH�C

Tất cả ch�ng ta c� mặt tr�n trần gian n�y, ai cũng mơ ước sống một cuộc đời hạnh ph�c, chẳng ai muốn cuộc đời m�nh bất hạnh. Thế n�n mỗi năm v�o ng�y mồng một tết gặp nhau đều ch�c nhau một năm hạnh ph�c. Hạnh ph�c l� điều m�nh mơ ước v� mọi người ch�c tụng, vậy qu� vị sống c� ho�n to�n hạnh ph�c kh�ng ? - Kh�ng. Tại sao mơ ước hạnh ph�c v� ch�c tụng nhau hạnh ph�c m� kh�ng được hạnh ph�c ? Ngay trong cuộc sống n�y c� ai d�m vỗngực tự xưng rằng m�nh ho�n to�n hạnh ph�c kh�ng ? Nếu c�, chỉ c� ch�t �t th�i, mười phần chỉ được một hai, chớ kh�ng được trọn vẹn. Hạnh ph�c l� g� m� ai cũng mơ ước ch�c tụng cho nhau ?

V� dụ đi lở đường, bụng đ�i cồn c�o, l�c đ� được bửa cơm ngon  miệng, no l�ng, đ� l� hạnh ph�c. Giả sử th�n đang bị r�t lạnh được �o len mền nỉ th� th�n được ấm, kh�ng c�n r�t run nữa, đ� l� hạnh ph�c. Hạnh ph�c l� người đời thấy khi đ�i được ăn no, khi lạnh được sưởi ấm... T�m lại, hạnh ph�c kh�ng ngo�i mắt thấy được sắc đẹp, tai nghe được �m thanh hay, mũi ngửi được m�i hương thơm, lưỡi nếm được vị ngon, th�n x�c chạm được vật �m ấm. Những c�i ưa th�ch của mắt, tai, mũi, lưỡi, th�n được toại nguyện l� hạnh ph�c chớ g�?

Vậy năm căn tiếp x�c với năm trầnđược thỏa m�n đ� l� hạnh ph�c. Ở đ�y t�i chỉ n�i ri�ng lỗ tai th�i, h�ng ng�y lỗ tai thường được nghe tiếng �m dịu hay cũng c� khi nghe lời th� bỉ cộc cằn ? C� khi được khen, c� l�c cũng bị ch�. Song, ch� nhiều hơn khen. Như vậy, muốn được hưởng những �m thanh vừa với lỗ tai th� �t, m� tr�i với lỗ tai th� nhiều. Muốn được tất cả mọi người đều khen th� dễ hay kh� ? Như Phật l� bậc to�n gi�c m� c� được khen ho�n to�n đ�u ? Tr�n thế gian n�y ai l� người được khen ho�n to�n ? Hễ c� khen th� liền bị ch�, khi khen th� vui tươi l� hạnh ph�c, l�c ch� th� buồn khổ l� bất hạnh.  Cũng vậy, mũi ngửi m�i h�i nhiều hơn m�i thơm, lưỡi nếm vị dở nhiều hơn vị ngon, mắt thấy sắc xấu nhiều hơn sắc tốt, th�n x�c chạm vật bất như � nhiều hơn như �. Kiểm lại th� con người bất hạnh nhiều hơn l� hạnh ph�c, n�n ai cũng tự than l� khổ, kh�ng ai thấy m�nh sống thật ho�n to�n hạnh ph�c cả.Tại sao vậy ? V� c�i m� m�nh cho l� hạnh ph�c đ� l� do căn tiếp x�c với trần sanh cảm thọ vui l� tướng v� thường; �m thanh �m diệu nghe tho�ng qua rối mất, vị ngon lưỡi vừa nếm nuốt qua khỏi cổ cũng kh�ng c�n... Tất cả c�i m� con người thọ hưởng đ� bản chất n� l� v� thường, hễ v� thường th� tạm bợ, n�n vừa thấy hạnh ph�c đ� liền mất, muốn giữ lại m� kh�ng được, v� vậy m� cảm thấy khổ. Tất cả những c�i m� con người cho l� hạnh ph�c chỉ c� gi� trị tạm thời, kh�ng l�u bền chắc thật. Sau đ�y Phật d�ng v� dụ để chỉ cho mọi người thấy r� hạnh ph�c trần gian l� tạm bợ.

Xưa c� một vị vua v� ho�ng hậu lớn tuổi mới sanh  được  một  n�ng  c�ng  ch�a,  n�n hết mực cưng chiều. V� qu� cưng chiều n�n c�ng ch�a rất nhỏng nhẻo. Một h�m trời mưa nước động lại tr�n m�i nh�, rơi xuống hồ nước, khiến cho bong b�ng nước nổi l�n mặt hồ, �nh nắng mặt trời chiếu rọi bong b�ng nước �ng �nh rất đẹp. C�ng ch�a nh�n thấyb�ng nước �ng �nh , c� th�ch qu�, c� b�n nghĩ : Nếu được một x�u chuỗi bằng bong b�ng nước như thế để đeo th� tuyệt đẹp. Nghĩ vậy, rồi c� v� ph�ng nằm tr�m chăn từ s�ng đến chiều. Ho�ng hậu thấy vắng, đi t�m, thấy c� nằm im tr�m chăn, b� nghĩ c� bệnh, cuống qu�t hỏi han đủ điều, hỏi m�i m� c� vẫn l�m thinh kh�ng trả lời. Ho�ng hậu b�o tin cho vua hay, vua đến thăm hỏi, c� cũng kh�ng trả lời. Năn nỉ tới chiều c� mới n�i nho nhỏ rằng :

- Nếu c� x�u chuỗi bằng bong b�ng nước đeo th� con sẽ mạnh, nếu kh�ng c�kh�ng c� x�u chuỗi ấy chắc l� con chết.

Vua nghe hoảng hốt, nếu c�ng ch�a chết th� nh� vua sẽ khốn khổ v� c�ng. Vua b�n ra lịnh cho b� quan t�m người x�u bong b�ng nước th�nh chuỗi, cho c�ng ch�a đeo v� hứa  sẽ  thăng  quan  trọng  thưởng  cho người x�u. Qu� vị c� d�m l�nh tr�ch nhiệm l�m việc đ� kh�ng ? - Kh�ng. Như vậy, m� c� một �ng gi� tới xin nhận tr�ch nhiệm đ�.Vua đưa �ng tới chỗ c�ng ch�a ở. Bấy giờ c� vẫn c�n nằm. Vua giới thiệu �ng gi� với c�ng ch�a :

- Đ�y l� người x�u chuỗi bong b�ng nước, �ng c� biệt t�i x�u chuỗi rất đẹp, cha sẽ nhờ �ng x�u cho con một x�u chuỗi như � con muốn, vậy con h�y ngồi dậy.

 C�ng ch�a nghe mừng qu�, liền chỗi dậy �ng gi� chậm r�i n�i :

- T�i chuy�n nghề x�u bong b�ng nước b�y giờ c�ng ch�a h�y ăn uống trở lại đi, s�ng mai t�i sẽ x�u cho c�ng ch�a một x�u chuỗi bong b�ng nước.

C�ng ch�a vui mừng ăn uống b�nh thường. S�ng h�m sau, c�ng ch�a, nh� vua, ho�ng hậu v� �ng gi� x�u chuỗi c�ng ra trước thềm, tr�n mặt hồ vẫn c� những hạt bong b�ng nước, nổi l�ng l�nh. Mọi người nh�n bong b�ng nước, �ng gi� b�n than:

T�i chuy�n nghề x�u bong b�ng nước l�m chuỗi, song rất tiếc, t�i gi� cả, hai mắt sờ sệt e thấy kh�ng r�. Vậy c�ng ch�a h�y lựa c�i bong b�ng n�o thực đẹp vừa � đưa t�i x�u cho.

C�ng ch�amừng rỡ, chờ giọt nước rơi xuống, bong b�ng nước nổi l�n, liền đưa tay vớt, nhưng bong b�ng nước vừa l�n khỏi mặt nước l� bể tan. Từ s�ng tới trưa vớt kh�ng được c�i n�o hết. C�ng ch�a mệt mỏi ch�n nản xoay qua nh� vua n�i :

- Thưa cha, th�i, b�y giờ con kh�ng th�m x�u chuỗi bong b�ng nữa.

Nh� vua gật đầu :

- �, th� cha sẽ cho con x�u chuỗi kim cương.

Bong b�ng nước dụ cho hạnh ph�c ở trần gian, xa nh�n th� thấy n� đẹp lắm nhưng vừa nắm bắt được l� n� tan mất, v� n� v� thường. Thế n�n người t�m hạnh ph�c trong ngũ dục, suốt đời kh�ng bao giờ được thoả m�n. C�ng ch�a dụ cho mọi người ch�ng ta. Cả cuộc đời đuổi theo hạnh ph�c rốt cuộc rồi lại tay kh�ng, kh�ng ai l� người tự h�o rằng m�nh hưởng hạnh ph�c trọn vẹn, v� hạnh ph�c l� m� ch�ng ta mơ ước, vừa chạm tới l� n� ti�u tan. V� c�i m� con người mơ ước tr�ng chờ l� c�i v� thường. 

]