THIỀN V� THẮNG TR�

h�g

Kinh Thiền v� Thắng Tr� trong Tương Ưng bộ thuộc hệ P�li v� kinh 1142 trong Tạp A H�m thuộc hệ Sanskrit, nội dung Phật x�c nhận t�m hạnh của T�n giả Ma Ha Ca Diếp trước ch�ng Tỳ kheo, l� người c� c�ng đức v� tr� tuệ th� thắng. H�m nay, ch�ng ta nghi�n cứu qua hai kinh n�y xem Phật x�c nhận t�m hạnh T�n giả Ma Ha Ca Diếp như thế n�o?

KINH 1142

Một h�m, Phật ở nước X� Vệ, rừng c�y Kỳ Đ�, vườn �ng Cấp C� Độc, t�i nghe như vầy:

L�c đ�, T�n giả Ma Ha Ca Diếp đ� ở l�u tại nước X� Vệ chỗ s�ng t�a vắng vẻ, r�u t�c d�i thượt, mặc chiếc y kết bằng vải r�ch đi đến chỗ Phật. L�c đ� v�y quanh Thế T�n, đại ch�ng đ�ng v� số, Phật đang n�i ph�p, Chư Tỳ kheo thấy Ma Ha Ca Diếp từ xa đi đến liền khởi t�m khinh mạn n�i:

- Đ�y l� Tỳ kheo g� m� y phục xấu xa, kh�ng c� nghi dung, đi chậm r�i đến. Thế T�n biết t�m niệm c�c Tỳ kheo liền gọi Ma Ha Ca Diếp:

- Ca Diếp đến đ�y ! Đ�y c�n nửa t�a nhường �ng, Ta đ� biết: Ai đ� xuất gia trước. �ng chăng? Ta chăng?

C�c Tỳ kheo kia t�m sanh kinh h�i, l�ng dựng ngược, c�ng n�i với nhau :

- Kỳ thay, T�n giả, T�n giả Ma Ha Ca Diếp kia đại đức, đại lực, Thế T�n mời ngồi nửa to�.

T�n giả Ma Ha Ca Diếp chắp tay bạch Phật:

- Thế T�n l� thầy con, con l� đệ tử.

Phật bảo Ca Diếp:

- Như thế, như thế, Ta l� thầy, �ng l� đệ tử, �ng h�y t�y chỗ ngồi.

T�n giả Ma Ha Ca Diếp c�i đầu lễ dưới ch�n Phật, lui ngồi một b�n. Khi ấy, Thế T�n muốn kỉnh ngộ c�c Tỳ kheo, lại do T�n giả Ma Ha Ca Diếp đồng được c�ng đức th� thắng quảng đại với m�nh, v� ch�ng hiện tại n�n bảo c�c Tỳ kheo:

- Ta l�a dục ph�p �c bất thiện, c� gi�c c� qu�n, trụ Sơ thiền cụ t�c, hoặc ng�y, hoặc đ�m, hoặc trọn ng�y đ�m. Ma Ha Ca Diếp cũng như ta, l�a dục ph�p �c bất thiện, cho đến trụ Sơ Thiền cụ t�c hoặc ng�y hoặc đ�m, hoặc trọn ng�y đ�m. Ta muốn trụ đệ nhị, đệ tam, đệ tứ thiền cụ t�c, hoặc ng�y hoặc đ�m, hoặc trọn ng�y đ�m. Ma Ha Ca Diếp cũng lại như thế. Ta t�y muốn trụ từ bi hỷ xả, Kh�ng nhập xứ. Thức nhập xứ, V� sở hữu xứ, Phi tưởng Phi phi tưởng xứ, cảnh giới thần th�ng thi�n, nhĩ, tha t�m tr�, t�c mạng tr�, sanh tử tr�, lậu tận tr� cụ t�c, hoặc ng�y hoặc đ�m, hoặc trọn ng�y đ�m; Ma Ha Ca Diếp cũng lại như thế.

Khi ấy Thế T�n ở trong đại ch�ng số đ�ng v� lượng khen ngợi Ma Ha Ca Diếp c�ng đức thắng diệu, quảng đại đồng với m�nh, rồi chư Tỳ kheo nghe Phật n�i hoan hỷ phụng h�nh.

KINH THIỀN V� THẮNG TR�

1. Tr� ở S�vatthi

2. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Ta ly dục ly bất thiện ph�p, chứng đạt v� an tr� Sơ thiền, một t�m trạng th�i hỷ lạc do ly dục sanh, c� tầm, c� tứ...

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng ly dục, ly bất thiện ph�p, chứng đạt v� an tr� Sơ Thiền, một trạng th�i hỷ lạc do ly dục sanh, c� tầm c� tứ...

3. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo. Ta diệt tầm v� tứ, chứng đạt an tr� Thiền thứ hai, một trạng th�i hỷ lạc do định sanh, kh�ng tầm kh�ng tứ, nội tỉnh nhất t�m.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng diệt tầm v� tứ, chứng đạt v� an tr� thiền thứ hai, một trạng th�i hỷ lạc do định sanh, kh�ng tầm kh�ng tứ, nội tỉnh nhất t�m.

4. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta ly hỷ, tr� xả, ch�nh niệm tỉnh gi�c, th�n cảm sự lạc thọ m� c�c bậc Th�nh gọi l� xả niệm lạc tr�, chứng đạt v� an tr� Thiền thứ ba.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng ly hỷ tr� xả, ch�nh niệm tỉnh gi�c, th�n cảm sự lạc thọ m� c�c bậc Th�nh gọi l� xả niệm lạc tr�, chứng đạt v� an tr� Thiền thứ ba.

5. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta xả lạc khổ, diệt hỷ ưu đ� cảm thọ trước, chứng đạt v� an tr� thiền thứ tư, kh�ng khổ, kh�ng lạc, xả niệm thanh tịnh.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo Kassapa cũng xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đ� cảm thọ trước, chứng đạt v� an tr� thiền thứ tư, kh�ng khổ, kh�ng lạc, xả niệm thanh tịnh.

6. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta vượt l�n mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi chứng ngại tưởng, kh�ng t�c � đối với dị tưởng. Ta nghĩ rằng: "Hư kh�ng l� v� bi�n". Chứng đạt v� an tr� Kh�ng v� bi�n xứ.

Tuỳ theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng vượt l�n mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi chướng ngại tưởng kh�ng t�c � đối với di tưởng, chứng đạt v� an tr� Kh�ng v� bi�n xứ.

7. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta vượt l�n mọi Kh�ng v� bi�n xứ, nghĩ rằng: "Thức l� v� bi�n" chứng đạt v� an tr� Thức v� bi�n xứ.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng vượt l�n mọi Kh�ng v� bi�n xứ... chứng đạt v� an tr� Thức v� bi�n xứ.

8. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta vượt l�n mọi Thức v� bi�n xứ, nghĩ rằng: "Kh�ng c� vật g�", chứng v� an tr� V� sở hữu xứ.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng vượt l�n mọi Thức v� bi�n xứ... chứng đạt v� an tr� V� sở hữu xứ.

9. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta vượt l�n mọi V� sở hữu xứ, chứng đạt v� an tr� Phi tưởng Phi Phi tưởng xứ.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng... chứng đạt v� an tr� Phi tưởng Phi Phi tưởng xứ.

10. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta vượt l�n mọi Phi tưởng Phi Phi tưởng xứ chứng đạt v� an tr� Diệt thọ tưởng định.

T�y theo mong muốn... Kassapa cũng... chứng đạt v� an tr� Diệt thọ tưởng định.

11. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta chứng đạt c�c loại thần th�ng.Một th�n hiện ra nhiều th�n, nhiều th�n hiện ra một th�n, hiện h�nh biến h�nh đi ngang qua v�ch qua tường, qua n�i như đi ngang hư kh�ng, độn thổ trồi l�n ngang qua đất liền như ở trong nước, đi tr�n nước kh�ng ch�m như tr�n đất liền, ngồi kiết gi� đi tr�n hư kh�ng như con chim, với b�n tay chạm v� rờ mặt trăng v� mặt trời, những vật c� đại oai lực, oai thần như vậy, c� thể tự th�n bay đến c�i Phạm Thi�n.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng chứng đạt được c�c loại thần th�ng.... bay đến c�i Phạm Thi�n.

12. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta với thi�n nhĩ thanh tịnh si�u nh�n c� thể nghe hai loại tiếng : Chư thi�n v� lo�i người, xa v� gần.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng với Thi�n Nhĩ thanh tịnh... xa v� gần.

13. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, sau khi đi s�u v�o t�m của ch�ng sanh, của lo�i người với t�m của m�nh, ta c� thể biết như sau: "T�m c� tham biết l� t�m c� tham. T�m kh�ng tham biết l� t�m kh�ng tham. T�m c� s�n biết l� t�m c� s�n. T�m kh�ng s�n biết l� t�m kh�ng s�n. T�m c� si biết l� t�m c� si. T�m kh�ng si biết l� t�m kh�ng si. T�m chuy�n ch� biết l� t�m chuy�n ch�. T�m kh�ng chuy�n ch� biết l� t�m kh�ng chuy�n ch�. Đại h�nh t�m biết l� Đại h�nh t�m. Kh�ng phải Đại h�nh t�m biết l� kh�ng phải Đại h�nh t�m. T�m chưa V� thượng biết l� t�m chưa V� thượng. T�m V� thượng biết l� t�m V� thượng. T�m thiền định biết l� t�m thiền định. T�m kh�ng Thiền định biết l� t�m kh�ng Thiền định. T�m giải tho�t biết l� t�m giải tho�t. T�m kh�ng giải tho�t biết l� t�m kh�ng giải tho�t.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, sau khi đi s�u v�o t�m của ch�ng sanh, của lo�i người với t�m của m�nh, Kassapa cũng được biết như sau: T�m c� tham biết l� t�m c� tham... T�m kh�ng giải tho�t biết l� t�m kh�ng giải tho�t.

14. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta nhớ đến c�c đời sống qu� khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, 30 đời, 40 đời, 50, đời một trăm đời, hai trăm đời, một ng�n đời, một trăm ng�n đời, nhiều hoại kiếp, nhiều th�nh kiếp, nhiều hoại th�nh kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia ta c� t�n như thế n�y, gi�ng họ như thế n�y, giai cấp như thế n�y, thọ khổ lạc như thế n�y, tuổi thọ đến mức như thế n�y. Sau khi chết tại chỗ kia. Ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta c� t�n như thế n�y, gi�ng họ như thế n�y, tuổi thọ đến mức như thế n�y. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ở đ�y. Như vậy, ta nhớ đến nhiều đời sống qu� khứ c�ng với c�c n�t đại cương v� c�c chi tiết".

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng nhớ đến nhiều đời sống qu� khứ, như một đời, hai đời... v� c�c chi tiết.

15. T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, ta với thi�n nh�n thanh tịnh si�u nh�n thấy c�c ch�ng sanh. Ta biết r� r�ng ch�ng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẻ kẻ th� xấu, người may mắn kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của ch�ng. Những bậc ch�ng sanh ấy l�m những �c hạnh về th�n ngữ �, phỉ b�ng c�c bậc Th�nh, theo t� kiến, tạo c�c nghiệp theo t� kiến. Những người n�y sau khi th�n hoại mạng chung, phải sanh v�o c�i dữ, �c th�, đọa xứ, địa ngục. C�n những bậc ch�ng sanh n�o l�m những thiện hạnh về th�n, ngữ v� � kh�ng phỉ b�ng c�c bậc Th�nh, theo ch�nh kiến, tạo c�c nghiệp theo ch�nh kiến, những người n�y sau khi th�n hoại mạng chung, được sanh l�n c�c thiện th�, c�i trời, tr�n đời n�y. Như vậy, với thi�n nh�n thuần tịnh si�u nh�n, ta thấy sự sống chết của ch�ng sanh. Ta biết r� ch�ng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ th� xấu, người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của ch�ng.

T�y theo mong muốn, n�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng với thi�n nh�n thuần tịnh si�u nh�n thấy sự sống chết c�c ch�ng sanh... đều do hạnh nghiệp của ch�ng.

16. V� Ta, n�y c�c Tỳ kheo, với sự đoạn tận c�c lậu hoặc, ngay trong hiện tại tự m�nh với thắng tr� Ta chứng ngộ V� lậu t�m giải tho�t, TUỆ giải tho�t, chứng đạt v� an tr�.

N�y c�c Tỳ kheo, Kassapa cũng với sự đoạn tận c�c lậu hoặc, ngay trong hiện tại tự m�nh với tr� chứng ngộ V� lậu t�m giải tho�t, Tuệ giải tho�t, chứng đạt v� an tr�.

GIẢNG

Kinh 1142 trong Tạp A H�m thuộc hệ Sanskrit v� Kinh Thiền v� Thắng Tr� trong Tương Ưng Bộ thuộc hệ Pali c� mối li�n hệ với Thiền t�ng đ�ng lưu � m� người tu Thiền ch�ng ta kh�ng thể bỏ qua.

Từ l�u c� sự ngờ vực về việc Phật truyền t�m ấn cho Ng�i Ma Ha Ca Diếp. Đọc c�c kinh kh�ng thấy n�i m� trong sử Thiền t�ng lại c� ghi sự truyền thừa từ trước tới sau. H�m nay, ch�ng ta học qua hai kinh n�y xem Ng�i Ma Ha Ca Diếp c� xứng đ�ng để thừa kế Phật kh�ng?

L�c đ�, t�n giả Ma Ha Ca Diếp đ� ở l�u tại nước X� Vệ, chỗ s�ng t�a vắng vẻ, r�u t�c d�i thượt, mặc chiếc y kết bằng vải r�ch đi đến chỗ Phật. L�c đ�, v�y quanh Thế T�n đại ch�ng đ�ng v� số. Phật đang n�i ph�p. Chư Tỳ kheo thấy Ma Ha Ca Diếp từ xa đi đến, liền khởi t�m khinh mạn: Đ�y l� Tỳ kheo g� m� y phục xấu xa, kh�ng c� nghi dung đi chậm r�i đến. T�n giả Ma Ha Ca Diếp l� một trong mười vị đệ tử lớn của Phật, chuy�n tu hạnh đầu đ�, Ng�i ở một m�nh nơi vắng vẻ, r�u t�c ra d�i chưa cạo. Mặc th� lượm từng miếng vải bỏ kết lại th�nh y, n�n y xấu v� th�. Ng�i đến với đức Phật trong l�c ch�ng t�n Tỳ kheo đang nghe ph�p. Họ l� những người đến sau n�n kh�ng biết Ng�i, với t�m thiển cận đ�nh gi� người qua lớp �o b�n ngo�i, n�n khởi t�m khinh mạn ch� Ng�i ăn mặc th� xấu dung nghi kh�ng tươi đẹp.

Thế T�n biết t�m niệm c�c Tỳ kheo liền gọi Ma Ha Ca Diếp:

- Ca Diếp đến đ�y! Đ�y c�n nửa t�a nhường �ng, Ta đ� biết: ai xuất gia trước, �ng chăng? Ta chăng?.

Thế T�n biết c�c vị t�n Tỳ kheo đang khởi t�m ki�u mạn, khinh ch� xem thường T�n giả Ma Ha Ca Diếp. Để cảnh tỉnh họ, Thế T�n b�n k�u Ng�i lại nhường cho nửa t�a ngồi. Nếu thực chất đức hạnh v� tr� huệ của T�n giả Ma Ha Ca Diếp c�n k�m, d� cho Phật c� muốn cảnh tỉnh răn dạy h�ng t�n Tỳ kheo, Phật cũng kh�ng thể l�m như vậy được, v� l�m như thế kh�ng đ�ng � nghĩa, m� Phật th� kh�ng n�i hay l�m một điều g� v� nghĩa. Ch�nh v� Phật đ� thấy tr� tuệ v� đức hạnh của T�n giả Ma Ha Ca Diếp xấp xỉ với Phật, n�n mới k�u lại ngồi c�ng t�a. Đọc lại những b�i kinh n�i về những vị đệ tử lớn của Phật, ch�ng ta kh�ng thấy vị n�o được Phật k�u ngồi c�ng t�a, chỉ c� b�i kinh n�y Phật k�u T�n giả Ma Ha Ca Diếp nhường cho nửa t�a ngồi. Điều n�y chứng minh rằng: khả năng của T�n giả Ma Ha Ca Diếp đủ sức kế thừa mạng mạch Phật ph�p về sau.

C�c Tỳ kheo kia t�m sanh kinh h�i l�ng dựng ngược, c�ng n�i với nhau:

- Kỳ thay! T�n giả, T�n giả Ma Ha Ca Diếp kia đại đức đại lực, Thế T�n mời ngồi nửa t�a.

Thấy Phật xử sự với T�n giả Ma Ha Ca Diếp như vậy, c�c vị t�n Tỳ kheo hốt hoảng, b�n với nhau kh�ng biết T�n giả đ� l� ai, ắt phải c� khả năng, c� tr� tuệ vĩ đại mới được đức Thế T�n qu� trọng mời ngồi chung t�a.

T�n giả Ma Ha Ca Diếp chấp tay bạch Phật:

- Thế T�n l� thầy, con l� đệ tử.

Phật bảo Ca Diếp:

- Như thế, như thế, ta l� thầy, �ng l� đệ tử, �ng h�y t�y chỗ ngồi.

Tuy được Đức Phật xử sự ngang h�ng với Phật nhưng T�n giả Ma Ha Ca Diếp vẫn thủ lễ của một người tr�, kh�ng nh�n cơ hội Phật ưu đ�i m� sanh t�m cậy thế cầu cao. Phật thấy T�n giả Ma Ha Ca Diếp giữ lễ mới bảo: Nếu �ng thấy �ng l� đệ tử th� th�i t�y � �ng muốn ngồi đ�u th� ngồi.

T�n giả Ma Ha Ca Diếp c�i đầu lễ dưới ch�n Phật, lui ngồi một b�n. Khi ấy, Thế T�n muốn kỉnh ngộ c�c Tỳ kheo, lại do T�n giả Ma Ha Ca Diếp đồng được c�ng đức th� thắng quảng đại với m�nh, v� ch�ng hiện tại n�n bảo c�c Tỳ kheo:

- Ta l�a dục ph�p �c bất thiện c� gi�c, c� qu�n, trụ sơ thiền cụ t�c, hoặc ng�y hoặc đ�m hoặc trọn ng�y đ�m. Ma Ha Ca Diếp cũng như Ta, l�a dục ph�p �c bất thiện, cho đến trụ sơ thiền cụ t�c, hoặc ng�y hoặc đ�m, hoặc trọn ng�y đ�m. Ta muốn trụ đệ nhị, đệ tam, đệ tứ thiền cụ t�c, hoặc ng�y hoặc đ�m, hoặc trọn ng�y đ�m. Ma Ha Ca Diếp cũng như thế. Ta t�y muốn trụ từ bi hỷ xả, Kh�ng nhập xứ, Thức nhập xứ, V� sở hữu nhập xứ, Phi tưởng Phi Phi tưởng nhập xứ, cảnh giới thần th�ng thi�n nhĩ, tha t�m tr�, t�c mạng tr�, sanh tử tr�, lậu tận tr� cụ t�c hoặc ng�y hoặc đ�m, hoặc trọn ng�y đ�m, Ma Ha Ca Diếp cũng lại như thế.

Khi ấy, Thế T�n ở trong đại ch�ng số đ�ng v� lượng khen ngợi Ma Ha Ca Diếp c�ng đức thắng diệu, qu�ng đại đồng với m�nh rồi, chư Tỳ kheo nghe Phật n�i hoan hỷ phụng h�nh.

Phật cảnh ngộ để c�c Tỳ kheo hiểu r� c�ng đức tr� tuệ của T�n giả Ma Ha Ca Diếp th� thắng qu�ng đại, c� thể tương đương với Phật: Phật đ� l�a dục, l�a c�c ph�p bất thiện, c� gi�c c� qu�n, T�n giả Ma Ha Ca Diếp cũng l�a dục, l�a c�c ph�p bất thiện, c� gi�c c� qu�n. Phật chứng tứ thiền (sắc giới), T�n giả Ma Ha Ca Diếp cũng chứng tứ thiền. Phật trụ tứ v� lượng t�m. T�n giả Ma Ha Ca Diếp c�ng trụ tứ v� lượng t�m. Phật nhập tứ định (V� sắc giới). T�n giả Ma Ha Ca Diếp cũng nhập tứ định, cho đến lục th�ng tứ tr� Phật chứng tới đ�u th� t�n giả Ma Ha Ca Diếp chứng tới đ�. Phật n�i giữa ch�ng như thế l� c�ng khai thừa nhận t�n giả Ma Ha Ca Diếp c� khả năng, c� tr� tuệ th� thắng, gần tương đương với Phật. Trước Phật mời T�n giả Ma Ha Ca Diếp ngồi chung t�a với Phật, kế Phật n�i thể trạng tu chứng của Phật đến đ�u l� t�n giả Ma Ha Ca Diếp cũng tu chứng đến đ�. Giả sử kh�ng c� những b�i kinh n�i về việc truyền ph�p cho t�n giả Ma Ha Ca Diếp , nhưng qua lời x�c chứng của Phật trong b�i kinh n�y, ch�ng ta thấy t�n giả Ma Ha Ca Diếp l� người xứng đ�ng kế thừa Phật, cho n�n Phật mới n�i như vậy.

Kinh Thiền V� Thắng Tr� trong Tương Ưng bộ tập II trang 241 do H�a Thượng Th�ch Minh Ch�u dịch kh�ng c� giai thoại Phật mời T�n Giả Ma Ha Ca Diếp ngồi nửa t�a . Song, Phật x�c nhận với ch�ng Tỳ kheo l�, t�y theo mong muốn, Phật l�a dục, l�a c�c ph�p bất thiện, chứng đạt v� an tr� từ sơ thiền cho đến tứ thiền ở sắ�c giới, t�n giả Ma Ha Ca Diếp cũng t�y theo mong muốn chứng từ sơ thiền cho đến tứ thiền. Phật chứng đạt tứ thiền ở v� sắc giới th� t�n giả Ma Ha Ca Diếp cũng chứng tứ thiền ở v� sắc giới. Phật an tr� diệt thọ tưởng định, chứng s�u thắng tr�.T�n giả Ma Ha Ca Diếp cũng an tr� diệt thọ tưởng định, chứng s�u thắng tr�. Đức Phật x�c định khả năng tr� tuệ của t�n giả Ma Ha Ca Diếp rất r� ở đoạn 16: " N�y c�c Tỳ kheo, với sự đoạn tận c�c lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự m�nh với thắng tr�, ta chứng ngộ v� lậu t�m giải tho�t, tuệ giải tho�t, chứng đạt v� an tr�."

" N�y c�c Tỳ kheo, Kassapa c�ng với sự đoạn tận c�c lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự m�nh với tr� chứng ngộ v� lậu t�m giải tho�t, tuệ giải tho�t, chứng đạt v� an tr�".

Qua đoạn kinh tr�n, ch�ng ta thấy r� r�ng Đức Phật thừa nhận T�n giả Ma Ha Ca Diếp c� khả năng như Phật. Đ� l� l� do m� c�c thiền sư n�i Phật truyền t�m ấn cho t�n giả Ma Ha Ca Diếp. Tuy ở kinh kh�ng n�i truyền t�m ấn m� Phật x�c nhận khả năng chứng đắc của T�n giả Ma Ha Ca Diếp trước ch�ng Tỳ kheo, th� c� kh�c g� truyền t�m ấn. V� truyền t�m ấn l� một lối x�c nhận thầy chứng đắc tới đ�u, tr� chứng đắt tới đ�.

Thiền t�ng thường đề cập việc T�n giả Ma Ha Ca Diếp được Phật truyền t�m ấn ba lần.

Lần nổi bật nhất l� ở hội Linh Sơn tr�n n�i Kỳ X� Quật, Phật cầm c�nh hoa sen đưa mắt nh�n khắp ch�ng, cả hội đều ngơ ng�c. Chỉ c� T�n giả Ma Ha Ca Diếp nh�n thấy ch�m ch�m cười. Phật bảo: "Ta c� ch�nh ph�p nh�n tạng, Niết b�n diệu t�m, ph�p m�n mầu nhiệm, chẳng lập văn tự, ngo�i gi�o l� truyền ri�ng, nay giao ph� cho ngươi, ngươi kh�o g�n giữ, truyền trao m�i đừng cho dứt mất, đến sau sẽ truyền cho A Nan". Phật ở tr�n nh�n xuống, T�n giả Ma Ha Ca Diếp ở dưới nh�n l�n, t�m Phật t�m T�n giả Ma Ha Ca Diếp khế hội nhau, th�ng cảm nhau n�n được Thiền t�ng coi sự kiện đ� l� truyền t�m ấn.

Lần thứ hai ở th�p Đa H�a, như kinh 1142 hay Thiền v� Thắng Tr� m� ch�ng ta vừa đọc qua. B�i kinh tuy Phật nhắm ph� t�m ng� mạn của ch�ng Tỳ kheo xem thường T�n giả Ma Ha Ca Diếp. Nhưng dưới mắt Thiền t�ng th� đức Phật đ� khen ngợi T�n giả Ma Ha Ca Diếp c� đầy đủ c�ng đức v� tr� tuệ th� thắng cũng như Đức Phật đ� c� v� xứng đ�ng cho Phật nhường nửa t�a ngồi.

Theo Thiền t�ng, truyền t�m ấn l� việc x�c chứng thầy chứng đắc tới đ�u, tr� cũng chứng đắc tới đ�. Như vậy, kh�ng phải truyền t�m ấn l� g�?

Lần thứ ba, tại đền Makuta bandhana, th�nh Kusin�r�, khi Thế T�n nhập diệt, nhục th�n được liệm v�o kim quan v� đưa l�n gi�n hỏa để tr� tỳ, ch�m lửa thi�u ba lần m� vẫn kh�ng ch�y. Trong khi hai đệ tử lớn l� Anuruddha v� Ananda c� mặt tại đ� m� kh�ng l�m cho lửa ch�y được. M�i đến khi T�n giả Ma Ha Ca Diếp từ n�i Kỳ X� Quật đến, đi nhiễu quanh kim quan ba v�ng rồi cởi mở ch�n v� c�i đầu đảnh lễ dưới ch�n Thế T�n. Khi T�n giả Ma Ha Ca Diếp đảnh lễ Thế T�n xong, th� gi�n hỏa tự bắt lửa ch�y.

Sự kiện vừa n�u đ� n�i l�n sự tương quan cảm th�ng rất lớn giữa Phật v� T�n giả Ma Ha Ca Diếp ở giờ ph�t cuối c�ng. Dưới mắt Thiền t�ng coi sự tương quan cảm th�ng đ� l� truyền t�m ấn.

]