Thiền Tông Việt Nam

[Trang chu] [Kinh sach]

HOA V� ƯU

(Tập II)

[mucluc][loidausach][p1][p2][p3][p4][p5][p6][p7][p8]


T�NH KH�NG V� CH�N KH�NG

Giảng tại Thiền viện Tr�c L�m - 2000.

 

Từ ng�y c�n ngồi ghế nh� trường cho tới những năm sau n�y, đọc kinh s�ch v� đọc những b�i luận của c�c học giả Phật gi�o, t�i cứ hoang mang v� sự luận giải lẫn lộn giữa T�nh kh�ng v� Ch�n kh�ng.

T�nh kh�ng v� Ch�n kh�ng l� một hay l� kh�c? Điều n�y th�m trầm lắm, nếu ch�ng ta kh�ng nhận được th� sự tu sẽ lẫn lộn. Do lẫn lộn, ch�ng ta kh�ng biết đ�u l� gốc, đ�u l� ngọn. C� một số học giả giải T�nh kh�ng tức l� Ch�n kh�ng, đ�y l� lầm lẫn lớn vậy.

T�nh kh�ng l� g�? Ch�n kh�ng l� g�? Đ� l� chỗ t�i muốn giảng trạch cho qu� vị hiểu.

Tất cả c�c kinh B�t-nh� đều n�i về T�nh kh�ng. Bởi v�, theo sự ph�n gi�o của c�c Tổ ng�y xưa, chia gi�o l� của đức Phật theo thứ tự từ hệ A-h�m đến hệ B�t-nh�, hệ Ph�p Hoa Niết b�n v. v� Như vậy T�nh kh�ng nằm ở hệ B�t-nh�.

Tất cả ph�p do nh�n duy�n sinh, đ� l� gi�o l� căn bản của A-h�m. Từ l� nh�n duy�n sinh đ�, hệ B�t-nh� đi s�u hơn. Đ� l� nh�n duy�n sinh ra c�c ph�p, th� trước khi c�c ph�p sinh, n� ở T�nh kh�ng. Do T�nh kh�ng duy�n mới hợp được, nếu n� sẵn c� th� kh�ng đợi duy�n hợp. Th� dụ bao kiếng c� sẵn th� c�i g� hợp th�nh bao kiếng kh�ng? V� chưa hợp n�n đợi r�p từng phần lại mới c� bao kiếng.

N�i T�nh kh�ng phải hiểu c�c ph�p tự t�nh vốn kh�ng, do duy�n hợp mới th�nh h�nh. V� vậy sự th�nh h�nh n�y l� tạm c�, hư dối kh�ng thật. Nếu n� c� sẵn một c�i nguy�n thể trọn vẹn từ ban đầu th� kh�ng đợi duy�n hợp. V� c�i nguy�n thể trọn vẹn ban đầu kh�ng c�, phải đợi đủ duy�n hợp th�nh c�c ph�p, n�n gọi l� T�nh kh�ng. Như vậy n�i r� hơn l� T�nh kh�ng duy�n khởi, tức duy�n hợp sanh ra mu�n ph�p.

C� người giải T�nh kh�ng l� Ch�n kh�ng, duy�n hợp sanh mu�n ph�p l� diệu hữu. Hiểu như vậy th� quả thật l� lầm to. Ch�ng ta phải nh�n cho tường tận, T�nh kh�ng duy�n hợp sinh ra mu�n ph�p, cho n�n mu�n ph�p l� hư dối, đ� l� tinh thần của B�t-nh�. Do thấu triệt được l� t�nh kh�ng duy�n hợp, m� ph� tan mọi cố chấp. Kh�ng c� g� tr�n thế gian l� thật, kể cả xuất thế gian cũng kh�ng thật lu�n. Bởi v� xuất thế gian l� đối với thế gian m� n�i. Thế gian đ� kh�ng thật c� th� xuất thế gian l�m g� c� được.

V� dụ ch�ng sinh do m� lầm m� phải chịu sanh tử, Phật n�i ph�p Tứ đế để diệt sanh tử. Như vậy v� đối trị sanh tử n�n n�i ph�p diệt sanh tử. Nếu hết sanh tử th� ph�p diệt sanh tử cũng kh�ng c�n. Cho n�n n�i tất cả ph�p do duy�n hợp đều l� hư dối. V� vậy trong tướng kh�ng, c�c ph�p kh�ng sanh, kh�ng diệt, kh�ng nhơ, kh�ng sạch v. v� cho tới kh�ng khổ, tập, diệt, đạo cũng như thế. Ph�p Tứ đế l� ch�n l� m� cũng kh�ng, n�n mười hai nh�n duy�n cũng kh�ng. Tất cả những g� do đối duy�n dựng lập đều l� kh�ng thậ�t.

Như vậy B�t-nh� l� ph� tan tất cả kiến chấp, chấp thế gian, chấp xuất thế gian đều bị ph� hết. Tất cả ch�ng ta d�nh mắc đầu n�y, đầu nọ l� tại sao? Bởi c�i g� m�nh cũng cho l� thật, l� qu� n�n y�u th�ch. Đ� y�u th�ch th� chấp giữ, m� chấp giữ l� khổ. B�y giờ nh�n c�i g� cũng giả n�n kh�ng chấp giữ. Do kh�ng chấp giữ n�n được mất kh�ng lo, như vậy kh�ng giải tho�t l� g�. Đ� l� c�i nh�n tr� tuệ B�t-nh�, thấu suốt tường tận t�nh kh�ng của c�c ph�p. Đ� l� ph� sạch, kh�ng c�n chấp chỗ n�o nữa cả.

Trong kinh B�t-nh� c� n�i "Chư ph�p kh�ng tướng, bất sanh, bất diệt, bất cấu, bất tịnh, bất tăng, bất giảm�" tất cả đều kh�ng. Nhưng tại sao ch�ng ta thấy r� r�ng sự vật c� dơ, c� sạch, c� sanh, c� diệt, như vậy B�t-nh� c� ngụy biện kh�ng? Thực t�nh t�nhkh�ng l� c�c ph�p vốn kh�ng c� sẵn, do duy�n hợp mới c�, n�n n� c� sanh c� diệt. Sanh diệt đ� l� x�t tr�n tướng duy�n hợp, chứ trong T�nh kh�ng, kh�ng c� g� hết.

T�nh kh�ng của c�c ph�p, trong đ� kể cả ngũ uẩn: sắc, thọ, tưởng, h�nh, thức cũng l� ph�p. Như vậy tất cả ph�p đều T�nh kh�ng, duy�n hợp giả c�. Đ� l� l� luận triệt để về T�nh kh�ng.

Kế t�i n�i đến Ch�n kh�ng. T�nh kh�ng l� n�i tr�n t�nh của c�c ph�p. C�n Ch�n kh�ng l� n�i tr�n t�m thể. Cho n�n Lục Tổ bảo "Bản lai v� nhất vật", tức l� Ch�n kh�ng vậy. Ng�i thấy được t�m m�nh xưa nay thanh tịnh, t�m m�nh vốn kh�ng sanh diệt v. v� T�m đ� kh�ng c� tất cả � niệm lăng xăng n�n n�i Ch�n kh�ng.

Ch�n kh�ng l�m sao sanh diệu hữu? V� diệu hữu l� khởi nghĩ. Nhưng đ�y kh�ng phải l� khởi nghĩ vọng tưởng lăng xăng. "Ch�n kh�ng sanh diệu hữu" tức l� c�i dụng của t�m thể như: tam minh, lục th�ng, tứ v� sở �y, thập b�t bất cộng v. v� Diệu hữu l� những diệu dụng mầu nhiệm từ t�m thể Ch�n kh�ng m� ra. Khi ch�ng ta nhận được t�m kh�ng một ph�p rồi, th� mới thấy diệu hữu của n�. Cho n�n Phật mới c� đủ tam minh, lục th�ng, tứ v� sở �y, thập b�t bất cộng v. v� Nếu n�i diệu hữu l� tất cả c�c trần cảnh th� lầm qu� to. Ch�ng ta nhớ lời của thiền sư Minh Ch�nh: "Chẳng r� bản lai v� nhất vật, c�ng phu uổng ph� một đời ai? ", tức l� kh�ng nhận được c�i Ch�n kh�ng của m�nh th� uổng một đời c�ng phu, kh�ng đi tới đ�u hết. Như vậy Ch�n kh�ng l� t�m thể của m�nh. C�n T�nh kh�ng đ� l� thể t�nh của mu�n ph�p. Hai thứ ri�ng kh�c. T�nh kh�ng duy�n hợp sinh ra mu�n ph�p hư giả kh�ng thật. Ch�n kh�ng l� t�m thể bất sanh bất diệt m� c� diệu dụng hay sanh mu�n ph�p, n�n gọi l� diệu hữu. V� vậy chư Phật mới c� v� số phương tiện, v� số thần th�ng, đều từ Ch�n kh�ng m� ra.

T�nh kh�ng l� y cứ theo B�t-nh� để ph� chấp. Ch�n kh�ng l� y cứ theo kinh Ph�p Hoa, kinh Hoa Nghi�m, kinh Niết-b�n chỉ cho ch�ng ta c� ch�n t�m bất sanh bất diệt. Khi n�o ph� hết c�c ph�p chấp rồi, mới nhận ra được ch�n t�m. Ch�n t�m ch�nh l� ch�n kh�ng diệu hữu. R� r�ng như vậy, n�n n�i T�nh kh�ng l� Ch�n kh�ng l� sai lầm lớn. Một b�n chuy�n b�c kh�ng lập g� hết, một b�n nhận thẳng ch�n t�m. Từ ch�n t�m mới c� diệu hữu. Diệu hữu tức l� những sự mầu nhiệm khi đạt được ch�n t�m.

Như vậy ch�ng ta tu trước phải đi từ B�t-nh�. Lục Tổ ngộ nơi kinh Kim cang "Bất ưng trụ sắc sanh t�m, bất ưng trụ thanh, hương, vị, x�c, ph�p sanh t�m. Ưng v� sở trụ như sanh kỳ t�m", Kỳ t�m l� t�m n�o? Phật n�i ph�t t�m V� thượng Ch�nh đẳng Ch�nh gi�c th� đừng trụ t�m nơi sắc, thanh, hương, vị x�c, ph�p. N�n kh�ng c� chỗ trụ m� ph�t t�m V� Thượng Ch�nh Đẳng Ch�nh Gi�c. Như vậy t�m chẳng sanh chẳng diệt mới l� t�m hay sanh mu�n ph�p. Cho n�n "kỳ t�m" l� t�m V� Thượng Ch�nh Đẳng Ch�nh Gi�c vậy. Ch�ng ta tu m� kh�ng d�nh s�u trần ch�nh l� đ� ph�t t�m V� Thượng Ch�nh Đẳng Ch�nh Gi�c rồi. Ch�n kh�ng ch�nh l� t�m kh�ng vướng mắc với s�u trần. Đ� l� t�m ch�n thật.

Gi�o l� của đức Phật c� một hệ thống cụ thể r� r�ng. Cho n�n hiểu s�u mới thấy c�c từ qu� Ng�i d�ng đều ch�nh x�c, r� r�ng. Ch�ng ta tu học phải thấy cho tường tận, nếu kh�ng th� sự tu kh�ng d�nh d�ng g� với lời Phật dạy, kh�ng c� kết quả g� cả.

]

 


[mucluc][loidausach][p1][p2][p3][p4][p5][p6][p7][p8]

[Trang chu] [Kinh sach]