NHỮNG TRỞ NGẠI L� CHƯỚNG DUY�N HAY THẮNG DUY�N?

Ch�a Gi�c Nguy�n � 1998

H�m nay ch�ng t�i đủ duy�n về đ�y, trước hết l� thăm Tổ đ�nh Gi�c Nguy�n, kế thăm tất cả chư Tăng đang an cư v� sau nữa l� thăm qu� Phật tử. T�i đến đ�u cũng mong sao cho tất cả Tăng Ni, Phật tử đều thấm nhuần ch�nh ph�p của Phật để ch�ng ta c�ng nhau tu h�nh. V� vậy h�m nay t�i c� �t lời cho chư Tăng Ni cũng như qu� Phật tử tr�n đường tu lu�n lu�n tiến, chớ kh�ng bao giờ tho�i chuyển. Muốn thế ch�ng ta phải c� c�i nh�n đ�ng với lẽ thật. N�n đề t�i ch�ng t�i n�i h�m nay l� Những trở ngại l� chướng duy�n hay thắng duy�n?

Đa số chư Tăng, Ni cũng như Phật tử khi tu hay than rằng: "Sao con gặp nhiều chướng duy�n qu�. Khi xưa chưa biết tu th� ai cũng xử sự tốt, tử tế với m�nh. B�y giờ biết tu rồi, sao thấy ai cũng lạt lẽo với m�nh, kh�ng được đầm ấm như xưa! " Do đ�, n�n n�i l� chướng duy�n.

V� nghĩ gặp chướng duy�n n�n ch�ng ta c� � buồn. Tu m� sao kh�ng được người n�ng đỡ, kh�ng được người hưởng ứng, phụ gi�p với m�nh, lại c�n bị ngăn trở. Hay c� lẽ tu kh�ng c� phước? Hầu hết Phật tử ch�ng ta đi ch�a, lễ Phật, cầu chư Tăng tụng niệm, ch� nguyện cho m�nh th� đều nghĩ rằng như vậy c� phước hơn hồi chưa tu. Nhưng sao hồi chưa tu kh�ng gặp chướng m� b�y giờ tu lại gặp chướng? Rồi than rằng m�nh đi ch�a kh�ng c� phước n�n trở ngại. Thậm ch� c� người n�i ng�y xưa kh�ng tụng kinh Ph�p Hoa th� kh�ng sao, b�y giờ tụng kinh Ph�p Hoa lại đổ nghiệp, n�o con c�i bệnh hoạn, gia đ�nh rối ren. Như vậy chướng hay kh�ng chướng?

T�i n�u l�n những vấn đề tr�n v� sẽ giải th�ch cho chư Tăng, Ni cũng như qu� Phật tử hiểu để đường tu của ch�ng ta l�c n�o cũng vui vẻ, cũng tiến l�n, kh�ng tho�i lui, kh�ng ch�n nản.

Người v�o ch�a tu kh�ng c� th� chủ c�ng dường, l�u l�u muốn mua bộ s�ch, bộ kinh m� kh�ng c� tiền n�n than th�n tr�ch phận: "M�nh tu sao chướng qu�, huynh đệ chung quanh c� tiền mua kinh s�ch học, c�n m�nh kh�ng c� g� hết. " Đ� l� chướng thứ nhất.

Thứ hai, c� người cho rằng l�c c�n l� cư sĩ ở thế gian, ai cũng k�nh nể, đến khi tu sao thấy mọi người khi dể qu� n�n đ�m ra bực, nghĩ m�nh tu kh�ng c� phước bị người ta khinh bạc, th�nh ra thối t�m. V� trước khi đi tu, ch�ng ta hay nghĩ rằng m�nh v�o ch�a l�m thầy tu, huynh đệ cũng thầy tu, chắc ai cũng thương cũng bảo bọc m�nh trăm phần. Nhưng khi v�o ch�a rồi thấy mọi người lơ l�, kh�ng ch� � tới m�nh n�n cảm thấy bị người khinh bạc. Lại nữa, khi c�n l� Phật tử đến ch�a, được thầy trụ tr� hay c� trụ tr� tiếp đ�n nồng hậu, vui vẻ th� th�ch. Nhưng gặp thầy, c� lơ l� lạnh nhạt liền kh�ng muốn đi ch�a nữa. Đ� l� chướng thứ hai.

Thứ ba, khi được xuất gia v�o đạo, ch�ng ta thường nghĩ rằng thầy sẽ thương, sẽ tin, sẽ dễ d�ng với m�nh. Kh�ng ngờ thầy lại rầy quở, răn đe đủ điều. Thấy vậy liền cho l� thầy kh� khăn, rồi muốn t�m ch�a kh�c ở hoặc muốn trở về với ba m�, để được cưng chiều hơn. Đ� l� chướng thứ ba.

Thứ tư, Phật tử ở thế gian nghĩ rằng đi ch�a, l�m phước, biết tu; như vậy l� c� phước, sao l�u l�u lại bị bệnh. Trong khi l�c chưa tu th� kh�ng bệnh, nghĩ như vậy n�n hết muốn tu. C�n chư Tăng bệnh, nếu được thầy trụ tr� hay huynh đệ tới lui thăm viếng th� vui. Nếu thầy bạn kh�ng để �, huynh đệ cũng lơ l� th� buồn, sanh ra ch�n nản. Nhớ lại l�c ở nh� khi c� bệnh, ba m� săn s�c kỹ lưỡng, ăn uống đầy đủ. C�n v� ch�a bệnh, qu� thầy kh�ng ng� ng�ng tới, từ đ� thối Bồ-đề t�m. Đ� l� chướng thứ tư.

T�m lại, khi tu ch�ng ta thường gặp nhiều điều trở ngại sanh chướng như thế. Vậy t�i xin hỏi, những việc ấy l� chướng duy�n hay thắng duy�n? Tất cả những kh� khăn trở ngại đối với người tu, nếu ch�ng ta kh�ng hiểu đạo th� đ� l� chướng duy�n. Ngược lại, nếu ch�ng ta hiểu đạo th� đ� l� thắng duy�n.

T�i th� dụ mấy đứa nhỏ chơi tập nhảy cao. Ban đầu ch�ng g�c c�y khoảng năm tấc th� nhảy qua. Nếu muốn nhảy cao hơn nữa phải n�ng l�n s�u tấc, rồi bảy tấc, lần lần c�y c�ng cao th� nhảy c�ng cao. Cao nhiều l� chướng nhiều, m� chướng nhiều th� nhảy mới giỏi. Cũng như vậy, muốn trở th�nh người tu h�nh đầy đủ c�ng đức, đầy đủ nguyện lực v� đầy đủ tr� tuệ th� những trở ngại l� những thắng duy�n.

Trong kinh Ph�p Hoa, đức Phật tuy�n bố: "Đề B� Đạt Đa l� thiện hữu tri thức bậc nhất của ta. Nhờ Đề B� Đạt Đa m� ta ch�ng th�nh đạo quả. " Đức Phật kể trong v� số kiếp đời trước cho tới đời hiện tại của Ng�i, Đề B� Đạt Đa lu�n ph� Ng�i, hại Ng�i, đời n�o cũng l�m cho Ng�i đi�u đứng. Kết th�c lại, Ng�i n�i nhờ Đề B� Đạt Đa m� Ng�i ch�ng th�nh đạo.

Tr�n đường tu, nếu ai trợ duy�n cho m�nh mau th�nh Phật th� người đ� l� người gi�p m�nh. Như vậy Đề B� Đạt Đa l� người gi�p Phật. Vậy, những thứ chướng duy�n vừa kể l� duy�n tốt để gi�p ch�ng ta tu h�nh mau c� kết quả. Thế n�n biết kh�ng c� c�i chướng thật, m� chướng l� v� ch�ng ta yếu đuối, ch�ng ta nghĩ tưởng sai lầm. Sự thật, người tu gặp trở ngại l� gặp được một cơ hội tốt để vươn l�n, chớ kh�ng phải để thối lui. Phật kể Đề B� Đạt Đa trong đời hiện tại n�o l� ph� h�a hợp Tăng, n�o l� lăn đ� đ� Phật, n�o l� x�i vua thả voi gi�y Phật v. v� Ch�ng ta nghe qua c� thương Ng�i kh�ng? Nhưng Phật n�i Đề B� Đạt Đa l� thiện tri thức, l� người gi�p Phật ch�ng th�nh đạo quả.

C�u chuyện thứ hai cũng trong kinh Ph�p Hoa, n�i về Bồ-t�t Thường Bất Khinh. Khi thấy ai Ng�i đều chắp tay n�i: "T�i kh�ng d�m khinh c�c Ng�i v� c�c Ng�i đều sẽ th�nh Phật! " Vậy đ�, m� c� người cho rằng Ng�i d�m n�i bướng, n�i bậy rồi v�c gậy đuổi đập. Phật bảo thuở xưa Bồ-t�t Thường Bất Khinh th�nh Phật l� do bị người mắng chửi, đ�nh đập nhưng kh�ng thối ch�, cố gắng nỗ lực hơn l�n, gặp ai cũng tuy�n bố "c�c Ng�i sẽ th�nh Phật. " Như vậy việc đ�nh đập, mắng chửi của người l� chướng duy�n hay thắng duy�n gi�p Bồ-t�t th�nh Phật? Tất cả những chướng ngại ấy đều l� duy�n tốt gi�p Ng�i sớm th�nh Phật.

Ch�ng ta nh�n lại từ đức Phật cho tới Bồ-t�t, ng�y xưa c�c Ng�i tu h�nh c� được mọi người tin y�u qu� k�nh lu�n hay cũng c� những người g�y khổ đau, l�m trở ngại cho qu� Ng�i. V� vậy, tr�n đường tu ch�ng ta kh�ng n�n mong cầu mọi việc đều như �. Ch�ng ta tu m� cầu tất cả mọi việc đều như � th� c� gọi l� tu kh�ng? C� g� trở ngại đ�u m� tu. Tu l� phải c� tham s�n si hiện ra rồi ch�ng ta ti�u diệt n�. Đ� ch�nh l� cơ hội để ch�ng ta tiến l�n, chớ kh�ng phải l�i.

Như vậy muốn tu được tốt đẹp, th�nh c�ng th� ch�ng ta phải chấp nhận những chướng ngại. Những chướng ngại ấy nh� Phật gọi l� thắng duy�n. Tăng, Ni v� Phật tử tu m� sợ nhiều chướng ngại th� rất yếu đuối, rất k�m cỏi. Người tu như vậy dễ bị thiệt th�i. Qu� vị nhớ tu l� chuyển h�a những t�m niệm xấu xa, yếu đuối, h�n nh�t trở th�nh dũng m�nh, tốt đẹp. Nếu ch�ng ta muốn c�i g� được c�i ấy, chỉ c� một chiều đi l�n th� qu� thỏa m�n, c�n g� đ�u để tu. Như thế c�ng tu chỉ c�ng tăng trưởng l�ng tham, m� nếu tăng trưởng l�ng tham th� chưa thật biết tu.

Phật tử ch�ng ta tu muốn c�i g� cũng tốt đẹp hết. Đi ch�a th� xin Phật cho con được b�nh an, được �t bệnh, gia đ�nh được khỏe mạnh, l�m ăn đ�u được đấy. Như vậy qu� vị đi ch�a để tu hay đi ch�a để xin? Nếu xin th� khỏi tu, m� tu th� khỏi xin.

Trong kinh Phật n�i bố th�, c�ng dường phước v� lượng. Nhưng Phật tử ch�ng ta bố th� th� đ�i hỏi phải được phước, c�ng dường th� phải được c�i g�. Th� dụ như gần rằm th�ng bảy, Phật tử muốn ph�ng sanh cho c� phước n�n mua chim, chờ tới ng�y rằm đem v� ch�a nhờ qu� thầy tụng kinh cầu nguyện rồi thả ra. Nhưng cầu nguyện cho ai? Cầu nguyện cho m�nh được sống dai, gia đ�nh được khỏe mạnh v. v� Như vậy thả chim v� l�ng từ bi hay v� l�ng �ch kỷ? Sao ch�ng ta tu m� �ch kỷ qu� chừng. Bắt chim đem thả để m�nh được sống dai, chớ kh�ng nghĩ thương con chim đang bị nhốt khổ sở, m�nh thả cho n� tự do, bay khắp tứ phương kiếm ăn thong thả. R� r�ng n�i tu chớ thật ra kh�ng tu g� hết.

C� khi qu� thầy bận, để lồng chim từ s�ng tới chiều tối mới rảnh tụng kinh, chim bị chết l�n chết xuống trong lồng tr�ng thật tội nghiệp. Ch�ng ta tham được sống l�u, được mạnh khỏe m� thả chim chứ kh�ng phải v� thương con chim. Phật tử kiểm lại xem sẽ thấy việc l�m của m�nh tr�i với đạo l� m� ch�ng ta lầm tưởng l� đ�ng đạo l�. Ch�ng ta tu th� phải khởi l�ng từ bi thương ch�ng sanh bị khổ, bị nhốt, ch�ng ta mua để thả n� được tự do. Một giờ tự do l� một giờ tốt, nếu thả sớm th� được nhiều giờ tốt. Đằng n�y chờ cho n� đuối hoặc c� khi chết m� vẫn chưa được thả v� c�n chờ cầu nguyện cho m�nh. Đ� l� điều hết sức sai lầm. V� tu l� ph�t t�m từ bi rộng lớn, tu l� c� tr� huệ s�ng suốt, chớ đ�u phải tu l� �ch kỷ.

Lại một chuyện nữa, Phật tử ch�ng ta đi ch�a, c�ng ch�a v� cho đ� l� tu. Đi ch�a, c�ng ch�a l� l�m phước chớ kh�ng phải tu. Tu l� sửa đổi th�i hư tật xấu của m�nh trở th�nh tốt. C�ng ch�a, c�ng Tam Bảo l� tu phước, chớ kh�ng phải tu sửa lại ch�nh m�nh. V� l�ng k�nh trọng Tam Bảo n�n ch�ng ta đi ch�a lễ Phật, c�ng dường Tam Bảo cho chư Tăng c� phương tiện tu học, v� x�y dựng ch�a chiền l�m nơi t�n ngưỡng cho mọi người.

Ch�ng ta c�ng dường để Tam Bảo thường c�n ở thế gian, đem lại lợi �ch cho ch�ng sanh, chớ kh�ng phải c�ng dường Tam Bảo để cầu cho m�nh được mạnh giỏi, cho m�nh l�m ăn được ph�t t�i. Vậy m� Phật tử đi ch�a đốt ba c�y hương nguyện v�i tứ tung, xin đủ thứ hết. Lễ vật d�ng c�ng chừng v�i mươi ng�n m� nguyện xin Phật �t nhất cũng v�i trăm ng�n! Đổi ch�c như vậy xem ra nặng l�i qu� phải kh�ng?

Th�m trường hợp n�y nữa, c� Phật tử đến ch�a thường m� gia đ�nh c� người bệnh hoạn, nếu thầy kh�ng tới thăm th� buồn liền, v� nghĩ m�nh lo cho Tam Bảo qu� m� thầy kh�ng lo lại cho m�nh. Qu� vị thấy ch�ng ta l�m việc g� cũng nặng về bản ng�, chớ kh�ng phải thật l�ng v� Tam Bảo. Nếu thật l�ng v� Tam Bảo th� cứ l�m để Tam Bảo được trang nghi�m, được thường c�n l� đủ rồi. Chuyện bệnh hoạn ri�ng tư của gia đ�nh m�nh, thầy rảnh đi thăm cũng tốt hoặc thầy bận chưa đi thăm được cũng vui vẻ. Đ� l� Phật tử hiểu biết chữ tu trong nh� Phật.

Đến đ�y t�i nhắc chư Tăng, Ni v� qu� Phật tử về hạnh bố th�. Ch�ng ta nguyện tu hạnh bố th� m� cả năm kh�ng ai đến xin m�nh đồng xu n�o hết th� c� gọi tu hạnh bố th� được kh�ng? Nếu nguyện tu hạnh bố th� th� được người đến xin, ch�ng ta n�n mừng v� c� đủ duy�n để l�m tr�n hạnh nguyện của m�nh. Bố th� l� bu�ng xả của m�nh ra gi�p cho người. Xả được l�ng tham th� x�a hết t�m tham lam của m�nh. N�n gi�p cho người th� ta phải mang ơn người, v� nhờ người m� ta x�a được l�ng tham của ch�nh m�nh.

Thế n�n chư Tăng, Ni cũng như qu� Phật tử khi cho ai vật g�, người đ� kh�ng v�i ch�o, kh�ng c�m ơn, ch�ng ta c� tr�ch họ kh�ng? Phải hiểu rằng ch�ng ta tu hạnh bố th� th� người đến xin l� người gi�p m�nh thực h�nh hạnh bố th�, ph� trừ th�i xấu tham lam, th�m một bước tiến tr�n đường tu, n�n người xin l� người m�nh phải mang ơn. C� thế mới thật l� t�m đạo đức, biết h�nh hạnh bố th�. Nếu n�i tu hạnh bố th� m� nay người n�y xin, mai người kia xin, mốt người nọ xin, m�nh ph�t c�u l�n th� hạnh bố th� vừa mới mở cửa đ� bị đ�ng lại rồi. Ch�ng ta muốn tr�n hạnh nguyện bố th� th� gặp mọi người đến xin đều mừng vui cho hết.

Trong kinh Đại B�t Nh� kể c�c vị Bồ-t�t tu hạnh bố th�, khi c� người đến xin m� c�c Ng�i kh�ng c� g� cho liền tủi kh�c. Như vậy mới gọi l� l�ng từ bi bố th�. C�n ch�ng ta nếu hứa cho ai mười ng�n, người ta tới m� ch�ng ta hết tiền, kh�ng c� mười ng�n liền nổi quạu l�n. Như vậy c� l�ng từ bi kh�ng? Tất cả ch�ng ta tu phải c� c�i nh�n đ�ng với lẽ thật. Nếu tu hạnh bố th� l� v� khởi l�ng từ bi để dẹp trừ l�ng tham lam, th� khi c� người tới xin ch�ng ta phải thấy x�t xa, gi�p được hay kh�ng được cũng thương họ chớ kh�ng giận, kh�ng buồn. Như vậy mới l� người tu ch�n ch�nh.

Giờ n�i đến tu hạnh nhẫn nhục. Giả sử c� chư Tăng, Ni hay Phật tử n�o ph�t nguyện tu hạnh nhẫn nhục m� đi ra ai cũng khen ngợi m�nh, th� qu� vị c� nhẫn được kh�ng? Nếu kh�ng th� tu hạnh nhẫn nhục chừng n�o mới th�nh c�ng. Khi ch�ng ta tu hạnh nhẫn nhục, phải c� người tới t�m c�ch n�y, c�ch nọ, n�i xấu hoặc nhục mạ, chửi bới ch�ng ta đủ điều để thử sức nhẫn của m�nh. Đ� l� những người th�n của m�nh, v� họ muốn th�nh tựu c�ng đức nhẫn nhục cho m�nh n�n họ mới l�m như vậy.

Trong kinh Phật dạy: "Người tu h�nh ch�n ch�nh, c� ai đến ph� ph�ch l�m trở ngại th� người đ� bị tội phải đọa địa ngục. " Như vậy ch�ng ta tu h�nh ch�n ch�nh m� c� người lại chửi bới ph� ph�ch m�nh th� người đ� hết sức v� m�nh, hết sức thương m�nh họ mới d�m l�m, v� biết phải đọa địa ngục. N�n ch�ng ta phải qu� k�nh người đ� hơn. Người ấy đ� gan dạ d�m v�o địa ngục để gi�p cho m�nh tiến l�n, th� c�n g� hơn nữa! Nếu nghĩ như vậy th� qu� Phật tử c�n gh�t ai kh�ng?

Cho n�n tất cả Phật tử khi ph�t t�m tu, cũng như chư Tăng, chư Ni khi ph�t t�m xuất gia v�o đạo, nếu c� ai bị khinh ch�, bị mắng chửi, bị hủy nhục th� cứ cười: "T�i rất mang ơn qu� vị đ� gi�p t�i nhiều! " Cứ một c�u đ� n�i ho�i, kh�ng buồn, kh�ng giận, đ� l� người thứ thiệt. Ngược lại, vừa bị n�i nặng một ch�t, liền giận năm bảy ng�y, t�m c�ch n�y c�ch kia trả th� lại, th� đ� l� thứ giả rồi.

Ch�ng ta x�t cho thật kỹ mới thấy tr�n đường tu thật ra trở ngại nhiều chừng n�o th� đạo đức tăng trưởng nhiều chừng ấy. Th� dụ c� thầy n�o đ� quen n�i: "T�i n�ng lắm, đừng c� chọc t�i! " nếu lỡ c� huynh đệ l�m giận liền t�t tai người ta hoặc la ầm l�n, huynh đệ sợ qu� bỏ chạy. Như vậy, c�ng thắng người bao nhi�u th� c�i dở c�ng đậm, c�ng nhiều bấy nhi�u. Chỉ khi n�o bị người ta chửi m�nh hoặc l�m nhục m�nh m� m�nh vẫn cười, đ� mới thắng.

Thế nhưng Phật tử ch�ng ta cứ n�i nhịn l� nhục n�n kh�ng chịu nhịn v� sợ nhục. T�i thường n�i sự n�ng nảy của m�nh l� một tật xấu. Khi � dấy l�n, ch�ng ta kh�ng thắng được n� l� đ� xấu rồi, huống nữa miệng n�i th�n l�m để người kh�c phải giận, phải buồn th� c�ng khổ th�m. Ch�ng ta tu phải l�m sao thắng được sự n�ng giận. Thắng được mới thấy sức nhẫn nại mạnh mẽ của ch�ng ta.

Bởi vậy đức Phật đ� dạy trong kinh Ph�p C�: "Thắng một vạn qu�n kh�ng bằng thắng m�nh. Thắng m�nh mới l� chiến c�ng oanh liệt nhất. " Thi�n hạ cứ ưa thắng người ngo�i m� kh�ng chịu thắng m�nh. Thắng người ngo�i th� th�m hờn th�m o�n, c�n thắng được m�nh mới l� th�nh c�ng tr�n đường tu. Như vậy ch�ng ta tu cần phải chấp nhận những điều xấu, những điều kh�ng hay để thấy được t�m niệm m�nh.

Th� dụ ở thế gian, nếu ch�ng ta l�m ăn năm nay ph�t t�i, năm tới ph�t t�i, năm n�o cũng ph�t t�i hết th� c�ng tăng trưởng th�m l�ng tham. Nhiều tiền l� sung sướng hay cực khổ? T�i thấy nhiều tiền kh�ng phải l� sung sướng đ�u. Nhiều tiền cứ lo sợ mất, lo g�n giữ, c�ng th�m khổ. Ch�ng ta tu d� ở trong cảnh ngộ n�o ch�ng ta cũng hằng biết r� c�i được, c�i mất l� v� thường. Được cũng kh�ng mừng nhiều, mất cũng kh�ng buồn nhiều. Đ� l� m�nh tu tiến. Vậy ch�ng ta muốn tiến tu phải d�ng tr� tuệ thấy r� được những điều hay, kh�ng n�n d�ng t�nh cảm nh�n theo th�i quen. Bởi theo th�i quen n�n khi gặp trở ngại gọi l� chướng. Ngược lại, d�ng tr� tuệ th� trở ngại l� thắng duy�n gi�p m�nh vươn l�n, đạt được đạo đức tốt, kh�ng c� g� phải buồn.

Đến tu hạnh tinh tấn. Nếu người tu hạnh tinh tấn ph�t nguyện: "Đ�m nay con tụng kinh hoặc con ngồi thiền ba thời, " nhưng mới h�nh được một hai đ�m liền ph�t bệnh. Như vậy c� chướng kh�ng? Nếu người kh�ng biết th� n�i bị chướng. Hiểu như vậy l� sai.

Nếu m�nh mạnh th� ngồi thiền, tụng kinh; c�n đau th� nằm đ� tu. Qu� vị nghĩ khi bệnh tu kh�ng được sao? Nếu bệnh ch�ng ta nằm nh�n từ đầu đến ch�n, r� r�ng Phật n�i th�n n�y đau khổ, đủ thứ đau, nhức chỗ n�y, mỏi chỗ kia. Phật n�i th�n n�y v� thường ta thấy r�: mới h�m qua mạnh, bữa nay yếu, mai kia sẽ hoại. Qu�n chiếu soi x�t đ�ng như lời Phật dạy như vậy l� tu rồi. Kh�ng phải v� bệnh m� chướng. Nếu thấy bệnh chướng l� do chấp tu phải tụng kinh, ngồi thiền, c�n nằm tr�n giường kh�ng tu được, đ� l� cố chấp chứ kh�ng phải tu.

Khi c� người ph�t t�m tinh tấn tu h�nh nhưng gặp thời tiết n�ng qu� hoặc lạnh qu�, ngồi thiền kh�ng nổi, như vậy th� sao? Khi ch�ng ta đ� quyết t�m tu, d� n�ng hay lạnh cũng kh�ng nản ch�. N�ng th� tu theo n�ng, lạnh th� tu theo lạnh. Ch�ng ta kh�o ứng dụng tu t�y theo thời tiết, chứ kh�ng bỏ, kh�ng thối lui. C� như vậy mới tr�n hạnh tinh tấn. Người tu b�y giờ c� bệnh, mặc d� ham tu, nhưng thấy trong người uể oải n�n tới giờ tụng kinh xin nghỉ, viện l� do bữa nay nhức đầu qu�, ngồi thiền kh�ng được. Cứ hẹn mai, hẹn mốt như vậy ho�i, người đ� gọi l� tinh tấn kh�ng hay l� giải đ�i.

T�i nhớ l�c t�i ở Thiền Duyệt Thất, h�m đ� mới cạo t�c m� cạnh thất c� một tổ ong v� vẽ. Thấy c�i đầu t�i trắng b�ng, n� ch�ch cho một c�i đau chảy nước mắt. Khi đ� chẳng lẽ ngồi chịu đau, t�i v� lấy bồ đo�n ngồi thiền. Ngồi một hồi qu�n mất, hết đau hồi n�o kh�ng hay. N�n ch�ng ta phải can đảm một ch�t th� c�i đau n� sẽ qua. Nếu m�nh cứ sợ đau nhức rồi nằm đ� r�n th� c� hết nhức kh�ng? Th�i th� đi ngồi thiền xem thử n� thắng m�nh hay m�nh thắng n�. Vượt qua được, hết đau l� m�nh thắng n�.

Qu� vị tu thiền, sắp tới giờ tọa thiền, thấy trong người kh� chịu như nhảy mũi, ho, v. v� nếu l�m biếng th� đổ thừa bệnh rồi nghỉ. Người tinh tấn vẫn cứ ngồi. Nhờ ngồi n�n trong người n�ng l�n, to�t mồ h�i, hết bệnh. Như vậy người ấy thắng được bệnh. Vậy tinh thần tinh tấn l� sức mạnh để thắng sự yếu đuối, h�n nh�t của ch�nh m�nh, do đ� thắng được tất cả những cơn bệnh. Người tu h�nh tinh tấn �t sợ bệnh hoạn, v� c� thể vượt qua n�, kh�ng bị n� l�m chủ m�nh. Muốn vượt qua tất cả th� phải gan, d�m ngồi chết tr�n bồ đo�n mới c� thể vượt qua được, bằng kh�ng d�m th� kh�ng thể vượt qua nổi.

T�m lại, ch�ng ta tu h�nh muốn đầy đủ hạnh từ bi, đầy đủ hạnh nhẫn nhục, th� tất cả những trở ngại, tất cả những nghịch duy�n ở b�n ngo�i đối với ch�ng ta đều l� cơ hội tốt, kh�ng c� chi l� xấu hết. Những người g�y trở ngại cho m�nh mới thật đ�ng mang ơn, chớ kh�ng phải người th� o�n. Hiểu được như vậy tr�n đường tu mới kh�ng thối chuyển, m� c�n chuyển được tất cả những chướng duy�n trở th�nh thắng duy�n.

Qu� vị d� xuất gia hay tại gia, nếu đ� quyết tu rồi th� phải can đảm, phải thấy đ�ng như thật để ch�ng ta kh�ng bị c�c duy�n l�m trở ngại phải thối t�m, l�i bước tr�n đường tu. L�c n�o ta cũng hăng h�i, nỗ lực tiến l�n cho tới ng�y th�nh tựu đạo quả Bồ-đề mới tr�n sở nguyện của m�nh. Được như vậy mới l� người cầu giải tho�t sinh tử.

Tất cả Phật tử nghe hiểu rồi phải mạnh mẽ nh�n đ�ng như thật, th� t�i bảo đảm qu� vị tr�n đường tu c�ng ng�y c�ng tiến, c�ng ng�y c�ng cao thượng, ng�y c�ng gần c�c bậc Th�nh hiền, chớ kh�ng xa nữa. C�n ngược lại th� xa lắc. T�i n�i bao nhi�u đ� cũng qu� đủ rồi. Mong qu� vị thực h�nh đạt được nhiều kết quả tốt đẹp.

]